Om eens te kijken hoe extreem de herfst van 2006 verhoudingsgewijs is, heb ik alle herfsttemperaturen tussen 1736 en 2006 (gecombineerde Labrijnreeks en KNMI reeks voor De Bilt) genormaliseerd door elk jaar de gemiddelde herfsttemperatuur van de voorgaande 30 jaar er vanaf te trekken. Op deze manier kunnen we objectief de afwijkingen van jaren uit het verleden en heden met elkaar vergelijken. Verder heb ik een drempelwaarde bepaald voor een zeer extreme waarde, namelijk driemaal de standaardafwijking over dezelfde voorgaande 30 jaar. Dit komt in een standaard Gaussiaanse verdeling overeen met het 99,6% percentiel (dat wil zeggen: er is een 99,6% kans dat een waarde uit de reeks deze drempel niét zal overschrijden). Wat ik dus gedefinieerd heb als zeer extreem, komt overeen met een kans van 1/2,5%.
In onderstaande grafiek is het verloop van de genormaliseerde herfsttemperatuur (blauwe balken) en de drempelwaarde van driemaal-standaardafwijking (rode lijn) weergegeven. We zien een aantal jaren terug waarin de herfst relatief gezien erg warm was, zoals 1772 (+2,2) en 1865 (+1,8). Koude herfsten waren vooral die van 1786 (-2,9) en 1805 (-2,1). Een vrij recente flink te koude herfst was die van 1993 (eveneens -2,1). De herfst van 2006 is echter heel bijzonder. De herfsttemperatuur bedraagt tot en met 19 november 14,1 graad (afwijking +3,6 graad) en komt waarschijnlijk uit op zo'n 13,4 graad (afwijking +2,9 graad). De drempel voor een zeer extreme waarde, driemaal de standaardafwijking berekend over de voorgaande 30 jaar, is +2,5 (of in absolute waarden 13,0 graad). De herfst van 2006 is in feite dus de eerste herfst in 270 jaar die het presteert om méér dan drie standaardafwijkingen af te wijken van het 'normaal' over de voorgaande 30 jaar!!
Gr. Ben
In onderstaande grafiek is het verloop van de genormaliseerde herfsttemperatuur (blauwe balken) en de drempelwaarde van driemaal-standaardafwijking (rode lijn) weergegeven. We zien een aantal jaren terug waarin de herfst relatief gezien erg warm was, zoals 1772 (+2,2) en 1865 (+1,8). Koude herfsten waren vooral die van 1786 (-2,9) en 1805 (-2,1). Een vrij recente flink te koude herfst was die van 1993 (eveneens -2,1). De herfst van 2006 is echter heel bijzonder. De herfsttemperatuur bedraagt tot en met 19 november 14,1 graad (afwijking +3,6 graad) en komt waarschijnlijk uit op zo'n 13,4 graad (afwijking +2,9 graad). De drempel voor een zeer extreme waarde, driemaal de standaardafwijking berekend over de voorgaande 30 jaar, is +2,5 (of in absolute waarden 13,0 graad). De herfst van 2006 is in feite dus de eerste herfst in 270 jaar die het presteert om méér dan drie standaardafwijkingen af te wijken van het 'normaal' over de voorgaande 30 jaar!!
Gr. Ben
