Klopt het dat het kouder wordt als de zonneactiviteit afneemt en de El Nino stopt?
El Niño is een fenomeen dat werkt op een tijdschaal van enkele maanden. Als het precies mooi overlapt met het meteorologische jaar kan het ervoor zorgen dat de mondiaal gemiddelde temperatuur aardig opgekrikt wordt en bij een neutrale ENSO (El Niño-Southern Oscillation) of zelfs negatieve ENSO fase (La Niña) blijft het effect grotendeels uit.
Als de zon in activiteit afneemt, dat wil zeggen als deze minder infrarode straling gaat uitzenden, dan zal het gemiddeld op aarde inderdaad kouder worden. Nu varieert de hoeveelheid infrarode straling eigenlijk continu, de meest bekende cyclische variatie daarin is de zonnevlekkencyclus (beter gezegd: de verhouding zonnevlekken-faculae) van 11 jaar. De variatie die deze cyclus behelst is echter bijzonder klein, de invloed daarvan op het klimaat is verwerpbaar klein. Daarentegen kent de aarde met zijn aardbaan rond de zon ook een aantal cyclussen, bijvoorbeeld in de hoek en stand van de aardas, met tijdperioden tussen de 19.000 en 400.000 jaar. Deze cyclussen bepalen onder welke hoek de straling op het aardoppervlak komt en welke gebieden de meeste straling ontvangen, wat ook zijn gevolgen heeft voor de seizoenen. Deze cycli zijn de zogenaamde Milankovitsch cycli en, belangrijk, ze lijken parallel te lopen met de ingangzetting en het einde van grote ijstijden (dit blijkt uit ijskernen met gegevens van de concentratie CO2 in het verre verleden, kom ik zo op terug).
Nu veroorzaakt een verandering in de stand van de aardas op zich geen klimaatverandering, maar het maakt de omstandigheden wel gunstiger voor het vervallen van het klimaat in een nieuwe ijstijd. Omgekeerd geldt ook dat tegen het einde van een ijstijd de omstandigheden gunstig genoeg zijn dat op een gegeven moment er sprake is van vrij plotselinge en snelle deglaciatie (afsmelting van de ijskappen op land) waardoor het aardoppervlak weer meer kan opwarmen, warmte kan uitwisselen met de atmosfeer en zodoende de mondiale temperatuur doet stijgen. Een stijging van de temperatuur zorgt voor een toename in CO2 en omgekeerd, het is een terugkoppelend fenomeen, wat CO2 een mooie ,,proxy'' maakt voor de temperatuur op aarde. Na het einde van de afgelopen 7 ijstijden (de ijstijden van de afgelopen miljoen jaar kenden een vrij precies interval van circa 100.000 jaar, de twee miljoen jaar daarvoor was het circa 400.000 jaar) bleef de concentratie CO2 eigenlijk altijd steken op 300 ppmv vanwege stabilisatie-effecten, waarna de concentratie weer langzaam daalde en de mondiale temperatuur ook, om vervolgens onder de juiste omstandigheden weer in een ijstijd te belanden. De huidige concentratie CO2 is 385 ppmv, ofwel ruim 25% boven het stabilisatieniveau na het einde van de vorige zeven ijstijden. De temperatuur op aarde is daarentegen niet bijster veel hoger dan na het einde van de zeven ijstijden, maar dat komt omdat tussen een gewone ijstijd en een interglaciaal meer dan alléén CO2-concentratie de temperatuur en dus ook de opwarming na een ijstijd bepaald. De belangrijkste factor is aanwezige c.q. vormende ijskappen, deze reflecteren veel zonlicht.
Gr. Ben
Bericht laatst bijgewerkt: 19-02-2007 23:54
.
