Het GFS model laat een mooie opbouw van een hoogterug zien boven de oceaan vanaf aanstaande maandag, een proces dat enkele dagen kost tot rond vrijdagochtend. Je kan dit proces heel mooi volgen door te kijken naar de kaarten van dikteadvectie 1000-500 hPa op Wetter3.de (klik hier en kies dan voor Schichtdickenadvectie).
Allereerst wat achtergrond: de laatste tijd wordt veelvuldig op het forum gebruik gemaakt van de termen WA en KA, die staan voor warmteadvectie en koudeadvectie. Advectie is de horizontale verplaatsing van een bepaalde eigenschap, zoals temperatuur, door de wind.De reden waarom ik kies voor dikteadvectie en niet voor temperatuuradvectie is tweeledig: in de eerste plaats zijn op Wetter3.de alleen kaarten te vinden van dikteadvectie, dus een praktische beperking, ten tweede is de tendens in de geopotentiële hoogte afhankelijk van twee factoren: temperatuuradvectie en vorticiteitsadvectie. De advectie van warmte of kou is dus niet alleen verantwoordelijk voor het veranderen van de geopotentiële hoogte, ook de advectie van vorticiteit (maat van rotatie) speelt een rol. In de geopotentiële tendensvergelijking, waarvan het resultaat is weergegeven op Wetter3.de, zitten beiden factoren verwerkt. Het geeft je dus een volledig beeld van de ontwikkeling van het geopotentiaal, want alleen het kijken naar warmteadvectie kan misleidend zijn, bijvoorbeeld als negatieve vorticiteitsadvectie een door temperatuuradvectie opgewekte tendens tegengaat.
Op de kaartjes van Wetter3.de wordt dus de dikteadvectie getoond, maar die is recht evenredig met temperatuuradvectie. Zoals Alwin schrijft in zijn reactie, is de dikteadvectie gelijk aan de laaggemiddelde (virtuele) temperatuuradvectie. Ze zijn dus eigenlijk hetzelfde, op dezelfde manier als theta-e en theta-w op hetzelfde drukniveau recht evenredig zijn. Alleen het kijken naar warmteadvectie kan soms wel misleidend zijn, omdat vorticiteitsadvectie ook nog een zekere rol speelt in de -totale- dikteadvectie. Negatieve vorticiteitsadvectie kan een door temperatuuradvectie opgewekte tendens tegengaan. Wie geïnteresseerd is in de verdere achtergrond van de totale geopotentiële tendensvergelijking kan deze post van mij uit 2006 lezen.
Hieronder zoals gezegd een reeks kaarten van GFS, voor +96 t/m +180. Rood op de kaart betekent positieve dikteadvectie (nagenoeg gelijk aan warmteadvectie) en blauw negatieve dikteadvectie (nagenoeg gelijk aan kouadvectie). Ik heb zwarte pijltjes in de kaart gezet om duidelijk te maken in welke richting de advectie zich verplaatst, feitelijk is het heel simpel namelijk met de isohypsen mee. Een korte chronologische beschouwing: op maandag om 12Z zien we een naderende depressie bij Nova Scotia. Aan de voorzijde zit al een behoorlijk gebied met dikteadvectie, waarvan een deel 'de bocht' (van een beginnende rug) om gaat. Dit wordt uiteindelijk een trog die richting Spanje koerst. Een deel van de advectie is echter richting IJsland en Groenland gericht. Dit zorgt voor de eerste tendens naar aanpunting van de rug. De dag erna om 12Z is het laag duidelijk te zien en heeft de warmteadvectie zich meer geconcentreerd aan het uiteinde van de zuidwest-noordoost gerichte stroming. De trog zien we richting Spanje gaan.
Je kan aan de hand van de kaart van dinsdag 12Z eigenlijk al zien dat 12 tot 24 uur daarna de rug zich verder zal hebben opgericht tot onder IJsland. Dat zien we dan ook op woensdag om 12Z. De advectie versterkt zich dan verder, zelfs tot donderdag 00Z, maar dan zien we ook geleidelijk een deel van de advectie aan de oostkant van de rugas terecht komen. Donderdag overdag komt de advectie in aanraking met de hoge landmassa van Groenland en begint op te breken. Een deel van de advectie die de bocht om is gegaan laat nu vooral de top van de rug wat oostwaarts bewegen, terwijl de resterende noordwaarts gerichte advectie de rug nog iets laat aanpunten naar een breedtegraad ter hoogte van de Noordkaap. De meeste groei is er nu echter uit. De noordoostwaarts en zuidwaarts gerichte advectie zijn aardig in balans op de laatste kaart, zodat je kan extrapoleren dat 24 uur hierna de rug nog weinig zal zijn verandert in zowel positie als omvang. Ik heb nog niet gecontroleerd op WetterZentrale bij de +192h of dit klopt, maar ik doe een 'gok'
.
Gr. Ben
P.S. Alwin, Torkaan, Saskia, anderen: sabel mij gerust neer waar ik fout zit
.
Allereerst wat achtergrond: de laatste tijd wordt veelvuldig op het forum gebruik gemaakt van de termen WA en KA, die staan voor warmteadvectie en koudeadvectie. Advectie is de horizontale verplaatsing van een bepaalde eigenschap, zoals temperatuur, door de wind.
Op de kaartjes van Wetter3.de wordt dus de dikteadvectie getoond, maar die is recht evenredig met temperatuuradvectie. Zoals Alwin schrijft in zijn reactie, is de dikteadvectie gelijk aan de laaggemiddelde (virtuele) temperatuuradvectie. Ze zijn dus eigenlijk hetzelfde, op dezelfde manier als theta-e en theta-w op hetzelfde drukniveau recht evenredig zijn. Alleen het kijken naar warmteadvectie kan soms wel misleidend zijn, omdat vorticiteitsadvectie ook nog een zekere rol speelt in de -totale- dikteadvectie. Negatieve vorticiteitsadvectie kan een door temperatuuradvectie opgewekte tendens tegengaan. Wie geïnteresseerd is in de verdere achtergrond van de totale geopotentiële tendensvergelijking kan deze post van mij uit 2006 lezen.
Hieronder zoals gezegd een reeks kaarten van GFS, voor +96 t/m +180. Rood op de kaart betekent positieve dikteadvectie (nagenoeg gelijk aan warmteadvectie) en blauw negatieve dikteadvectie (nagenoeg gelijk aan kouadvectie). Ik heb zwarte pijltjes in de kaart gezet om duidelijk te maken in welke richting de advectie zich verplaatst, feitelijk is het heel simpel namelijk met de isohypsen mee. Een korte chronologische beschouwing: op maandag om 12Z zien we een naderende depressie bij Nova Scotia. Aan de voorzijde zit al een behoorlijk gebied met dikteadvectie, waarvan een deel 'de bocht' (van een beginnende rug) om gaat. Dit wordt uiteindelijk een trog die richting Spanje koerst. Een deel van de advectie is echter richting IJsland en Groenland gericht. Dit zorgt voor de eerste tendens naar aanpunting van de rug. De dag erna om 12Z is het laag duidelijk te zien en heeft de warmteadvectie zich meer geconcentreerd aan het uiteinde van de zuidwest-noordoost gerichte stroming. De trog zien we richting Spanje gaan.
Je kan aan de hand van de kaart van dinsdag 12Z eigenlijk al zien dat 12 tot 24 uur daarna de rug zich verder zal hebben opgericht tot onder IJsland. Dat zien we dan ook op woensdag om 12Z. De advectie versterkt zich dan verder, zelfs tot donderdag 00Z, maar dan zien we ook geleidelijk een deel van de advectie aan de oostkant van de rugas terecht komen. Donderdag overdag komt de advectie in aanraking met de hoge landmassa van Groenland en begint op te breken. Een deel van de advectie die de bocht om is gegaan laat nu vooral de top van de rug wat oostwaarts bewegen, terwijl de resterende noordwaarts gerichte advectie de rug nog iets laat aanpunten naar een breedtegraad ter hoogte van de Noordkaap. De meeste groei is er nu echter uit. De noordoostwaarts en zuidwaarts gerichte advectie zijn aardig in balans op de laatste kaart, zodat je kan extrapoleren dat 24 uur hierna de rug nog weinig zal zijn verandert in zowel positie als omvang. Ik heb nog niet gecontroleerd op WetterZentrale bij de +192h of dit klopt, maar ik doe een 'gok'
.Gr. Ben
P.S. Alwin, Torkaan, Saskia, anderen: sabel mij gerust neer waar ik fout zit
.
Bericht laatst bijgewerkt: 05-02-2009 23:46