De poolwervel, de sterke westenwinden rondom het koude vat boven de noordpool, had afgelopen winterseizoen een hele lange adem. Met name in de stratosfeer was de poolwervel sterk en langdurig.
Soms komt er midden in de winter een plotselinge onderbreking, welke gepaard gaat met een flinke opwarming van de polaire stratosfeer (SSW = sudden stratosferic warming).
Anders wordt de poolwervel aan het einde van de winter wel opgeruimd wanneer de zonnestralen de poolcircel binnenkruipen. Dat noemt met een 'final warming'. Meestal gebeurt dat eind februari of in maart maar dit jaar hield het koude vat tot in april stand. Met de koude stratosfeer is er in maart ook meer ozon afgebroken dan normaal (zie onderstaande link van het KNMI).
In de troposfeer raakten de westcirculaties ook goed op dreef. Desondanks was maart bij ons droog en zonnig en dat is het nog steeds. Dat komt omdat de straalstroom ter hoogte van Europa een stuk noordelijker lag, samenhangend met een trog boven de Labrador regio. In die streek heeft zich afgelopen jaar een opmerkelijke kentering voorgedaan. Vorig jaar waren hogedrukgebieden daar heer en meerster zodat het in Canada zeer warm was. Dit is ook terug te zien in de negatieve NAO van vorig jaar. In januari is het patroon omgeslagen. Koudbloedige lagedrukgebieden hebben de Labradorzee en Groenland in beslag genomen. Sindsdien heeft de Labrador koudepoel tot op de dag van vandaag stand weten te houden, met nog steeds temperaturen van -25°C op 850 hPa. De NAO-index is aanhoudend positief. Door de interactie met zachte oceaanlucht onstaan voortdurend depressies die richting IJsland trekken. Op hun beurt leveren die weer WA wat het hogedrukgebied bij ons in de steigers houdt. En zo duurt de droogte maar voort...
Maar twee weken terug is de stratosfeer flink opgewarmt en is er op zeer grote hoogte een sterk hogedrukgebied boven Noord-Canada ontstaan. Meestal heeft dat ook zijn doorwerking op de troposfeer. De NAO-index is gemiddeld een stuk lager 2 tot 6 weken na een stratosferische opwarming. Maar het koude vat van Labrador blijkt zeer hardnekkig. Het enige wat er tot nu is veranderd is dat de kern van het Europese hoog wat noordelijker is komen te liggen zodat buiengebieden Zuid-Europa in bezit hebben kunnen nemen. Toch denk ik dat het hogedrukgebied op lange termijn richting Groenland weg schuift. In de oper van EC wordt die ontwikkeling al getoont.
Het gevolg is dat mei een stuk frisser van start gaat dan nu of we komen vroeg of laat onder invloed van buien, die vanuit het zuiden omhoog kruipen. Hoe dan ook, de NAO gaat naar beneden zodat mei wel eens een stuk natter en (relatief) koeler kan verlopen dan deze maand. Dus geniet nog maar van het mooie weer.
groeten Victor
Quote selectie