Fantastische zomer. Veel mooie dagen, soms iets te warm. Dankzij het feit dat we nog geen zomertijd hadden werd het in de avond eerder koel dan nu. Veel buiten zitten, buiten eten, zwemmen.
Na de zware nachtvorst rond 30 april (ik hoorde in Duitsland spreken over -10) kwam begin mei meteen al uitzonderlijke warmte, die ik trouwens als onnatuurlijk voelde. Aan de periode tot 20 juni heb ik weinig speciale herinneringen. Het was vaak mooi weer, soms erg warm maar nooit lang achtereen.
Toen kwam die 20-ste juni, koel weer en de hele dag regen. Van de weersverwachting herinner ik mij niets, maar wel wat er op 21 juni gebeurde: de lucht trok langzaam open bij weinig wind en de temperatuur steeg weer tot boven de 20 graden. Ik besefte dat er iets bijzonders stond te gebeuren. (Zo zijn er een handvol dagen die ik mij herinner, zoals 13 februari 1979 en 21 december 1962; het voorgevoel bedriegt mij dan niet). Dat bijzondere bleek de grote hittegolf van 1976 te zijn. Ik heb toen meteen, vrij primitieve, maatregelen genomen om de zon nog een beetje buiten te houden. Ik woonde toen in een voormalig winkelpand, oud en met een uitbouw met zelf gebouwde douche. Ik heb het dak van de douche, bestaande uit draadglas, wit gekalkt; dat bleef er weken op zitten. Ook maakte ik stukken karton met aluminiumfolie die ik voor de ramen hing; dat hielp een beetje. De luchtvochtigheid was dagenlang erg laag.
[edit]Mijn zus werkte als kleuterleidster (leraar eerste groepen basisonderwijs
). Men dacht even snel een tropenrooster in te voeren. Dat is een buraucratische procedure, en men dacht al: zo meteen hebben we een tropenrooster en dan is de warmte voorbij! "Gelukkig" bleef het warm zodat het tropenrooster voor de kinderen zijn nut op bracht: lekker vroeg naat huis; en zwemmen.[/edit]
Een bijzonder nieuwsbericht herinner ik mij toen het een paar dagen tropisch warm was. De Galekopperbrug bij Utrecht werd afgesloten en moest worden natgespoten omdat er problemen waren vanwege de uitzetting door de extreme warmte. Hoge temperaturen en maximale instraling waren de boosdoener. Ik heb daarover in geen enkele zomer iets gehoord, dat moet dus uniek geweest zijn. Een ander bijzonder gebeuren was de droge omslag rond 29 juni. Een aflossing van de hogedrukwacht zorgde voor aanvoer van een andere luchtsoort. Zelden heb ik zo’n stralend heldere zomerdag gezien met strakblauwe lucht en fantastisch ver zicht. Daarbij een aangename 25 graden in onze omgeving. De hittegolf ging dus gewoon door; het werd geleidelijk weer warmer. Toen kwam al het besef dat dit wel eens de zomer van de eeuw zou kunnen worden (na 1947 natuurlijk want die stond via de verhalen van ouderen als nummer 1)
Warm, warmer, heet. Je paste je zo goed en zo kwaad als het ging aan de warmte aan. Ik moet er bij zeggen dat ik toen in een werksituatie zat waarin ik na mei weinig meer te doen had. Weinig problemen voor mij. Je zag en hoorde wel dat de natuur als maar droger werd. In die fase was dat wel opmerkelijk maar nog niet dramatisch. Vervolgens ging ik op 13 juli voor een kampeervakantie naar Noorwegen, opmerkelijk genoeg op de eerste dag sinds drie weken dat er weer eens een beetje regen viel. Van Noorwegen herinner ik mij weinig bijzonders, behalve dat het in Bergen toevallig zonnig weer was op de dag dat we daar waren. In de omgeving was wel te zien dat het bijzonder natte plek is.
Toen ik begin augustus terug kwam bleek de zomer nauwelijks weg te slaan uit Nederland. De droogte kwam terug, de hitte niet. Wel was het veelal warm en zonnig weer. Wat dat betreft was het wel heel aangenaam. De droogte nam ernstige vormen aan; vrijwel ieder dag was er een bericht ver bos- heide- of duinbrand. In de landbouw ging veel mis; prijzen van aardappels stegen tot grote hoogte doordat de oogsten enorm tegen vielen. Alles en iedereen snakte naar hemelwater; nooit heb ik zo naar een flinke onweersbui verlangd als toen. En die kwam niet. Wel werd het natter in september. De superzomer was toen voorbij. Nog altijd voor mij de zomer der zomers; het 1976-gevoel komt altijd weer terug bij strakblauwe lucht en zomerse temperaturen. Ook op andere momenten; zondagavond in de auto, met warmte en een laagstaande zon, kwam het ook weer: het is warm, zonnig, morgen gaat het ook weer door. Dat 1976-gevoel raak ik nooit meer kwijt. Ook niet als 2018 1976 zal verslaan op bepaalde punten.
Enkele jaren na 76 kreeg ik nog een schok, toen ik gegevens onder ogen kreeg: in Zuid Limburg had de “omslag" van 29 juni nauwelijks verkoeling gebracht en het was daar 15 dagen achtereen tropisch geweest. Dan mogen wij in het westen niet mopperen met het maritiem klimaat.
Groet,
Cees