Nu de horrorhitte*) even voorbij is, en het daardoor misschien even iets rustiger is op Weerwoord, wil ik graag van de gelegenheid gebruikmaken om een vraag te stellen die al een tijdje door mijn hoofd spookt.
Een kleine twee weken geleden werd in de pluim een lijntje gespot dat naar 42 Celcius ging. Hele discussies natuurlijk, leuk om te lezen, maar daar gaat het mij nu even niet om. Waar het mij wél om gaat is dat er hier en daar werd beweerd dat de kans dat het feitelijk 42 Celcius zou kunnen gaan worden, 2% zou zijn. Bijvoorbeeld hier en hier. Een vergelijkbaar fenomeen zie je in kansstaafjes als deze en deze, waarin je ziet dat ieder lijntje van een pluim wordt geacht twee procentpunten kans te zijn.
Ik snap dat die 2% een simpel rekensommetje is: 1 van de 50 lijntjes.
Maar dat één van de vijftig lijntjes opteert voor 42 Celcius wil toch niet zeggen dat de kans op 42 Celcius ook 2% is?
Ik bedoel: volgens mij zijn de berekeningen voor de oper nauwkeuriger dan die voor de overige 49 lijntjes. Toch? Dus zou je de kans dat de oper uitkomt al hoger moeten inschatten dan de kans dat elk van die andere lijntjes uitkomt. Toch?
Daarnaast zag je die 42 Celcius helemaal aan het eind van de termijn van de pluim liggen. Ik zou zeggen dat de kans dat een berekening voor dag 1 klopt, groter is dan de kans dat een berekening voor dag 14 klopt. Toch?
Verder kan het ook nog gebeuren dat geen enkele van de vijftig lijntjes werkelijkheid wordt (zie hier). Dus wanneer je alle kansen van alle vijftig lijntjes bij elkaar optelt, zit je niet aan 100%, maar iets eronder.
Het is dus onzin om te zeggen dat de kans dat een berekening voor een bepaalde dag werkelijkheid wordt, 2% is. En dan heb ik het alleen nog maar over de rekenkundige bezwaren, wellicht zijn er ook nog weerkundige bezwaren.
Wat ik hierboven schrijf is voor mij evident. De vraag waar ik mee zit, is: wat kun je wél zeggen over de kansen van een berekening? Hoe groot was de kans op die 42 Celcius écht? (Het gaat me niet per se om die 42 Celcius hoor, maar ik vind het wel een helder voorbeeld). Die was ongetwijfeld minder dan 2%. Misschien wel veel minder. Maar hoeveel minder en hoe bepaal je dat?
*) Sorry. Ik kon het even niet laten mijn frustratie terzake uit de drukken 
. Vandaag is het hier in Tilburg trouwens ook gewoon nog vies warm. 26+ Celcius en erg benauwd.
Edit: Kennelijk snapt de software van dit forum het symbool "graden Celcius" niet. Vraagtekens die dat opleverde aangepast door ze te vervangen door de tekst " Celcius".