Het valt me op dat als de winterse kaarten uit de runs verdwijnen, we ook een stuk minder analyse en achtergrondinfo voorbij komt op het forum. Juist nu is de tijd erg interessant om te leren van wat hier 'fout' is gegaan. Toen de kaarten afgelopen weekend een complete omslag maakten meldde het KNMI alleen: 'In tegenstelling tot vorige runs zitten we nu meer onder invloed van troggen'. Daarom hier een aanzet voor een discussie.
We zien momenteel dat de jet aardig aan het meanderen is rondom het noordelijk halfrond. De polaire vortex heeft een zwaartepunt boven Canada en Siberië, maar van een echte split kun je volgens mij niet spreken. Wij zitten onder een trog die is uitgezakt over West-Europa en lagedrukgebieden volgen een zuidelijke koers om zich vervolgens af te snoeren boven het MZ-gebied. Het Azorenhoog produceert af en toe een rug.
Tot een paar dagen geleden waren de modellen en het ENS/EPS het erover eens dat na passage van de storing morgen met een zogenoemde slider, de hogedruk op de Oceaan verbinding zou leggen met een hoog boven de Noorse Zee en de wind naar het (noord)oosten zou draaien. In het EPS van 17 januari (koudste pluim) waren er slechts 5 leden die boven 0 bleven voor komende zaterdag (+216). Op 20 januari kwamen er maar 5 leden überhaupt ónder 0 (+144). Inmiddels is dat weer wat kouder geworden.
Hoewel depressies niet meteen de regie overnemen, is dit toch wel een vrij grote omslag. Daarnaast is er (opnieuw) aardig wat onzekerheid over de ontwikkeling na het weekend. Het lijkt erop dat we onder een grootschalige trog blijven, maar ik zie ook weer oplossingen met een (verre) Rus of met een koele WC. In het GFS ENS blijven veel oplossingen zitten met noordelijke hogedruk, maar die lijken niet dichterbij te komen. Sommige LT modellen laten inmiddels weer te zacht weer zien voor februari en maart.
De vraag is dus, wat gaat er fout en waarom springen de modellen zo sterk? Wat losse ideeën om de discussie op gang te brengen:
1. Structurele onderschatting Canadese vortex en impact kortgolvige troggen
De koudepoel zorgt steeds voor depressie-activiteit richting onze regionen in combinatie met de Azoor. De jet meandert, maar niet genoeg voor doorbraak in het westelijke stromingspatroon. Pas zodra we dichterbij komen worden de korte golfjes opgepikt en de ruggen afgebroken.2. Tegenvallende effecten downwelling SSW
Er staat een klein Noors hoogje op de kaarten en de straalstroom is wat aan het wiebelen, maar echte gaten zijn er nog niet gevallen. De modellen waren of zijn veel te enthousiast met de downwelling. De reactie in de troposfeer is (nog te) zwak en/of de effecten komen terecht op de verkeerde plek.3. De Azoor blijft hangen
Het afgelopen jaar is de hogedruk voor het westen van het Europese continent oppermachtig. Eigenlijk is er helemaal niet zoveel veranderd en is de huidige koude week gewoon een toevallige variatie op dit thema. De wilde kaarten zijn spinsels van de modellen, in de praktijk zien we dat het veel lastiger is om het persistente stromingspatroon écht te veranderen.
Ik denk dat je een iets te menselijke beschrijving geeft van de modellen. Je spreekt over grootschalige, niet getalsmatige, fenomenen en probeert daar een overzicht van en inzicht in te krijgen. Modellen werken anders naar mijn mening.
1. Modellen stoeien niet. Ze rekenen op basis van bestaande getalsmatige kennis van de atmosfeer. En daar zitten grenzen aan.
2. Onderschatting? Modellen onderschatten of overschatten niet. Er zitten onzekerheden in en onvolkomenheden in de kennis en de mogelijkheid tot berekenen. In sommige situaties speelt dat kennelijk een grotere rol dan in andere. Nu ligt er een vergrootglas op de vraag of de stroming alhier tot een winterse setting zal leiden. En dat is precies de vraag waarover modellen op middenlange en lange termijn maar moeilijk betrouwbare voorspellingen kunnen geven.
3. Tegenvallende effecten van de downwelling van de SSW. Tegenvallend voor ons. En dus? We weten dat een SSW wel tot afwijkingen van de polar vortex leidt, maar dat er geen garantie is op een puur winterse setting bij ons. Het lijkt me dat de mogelijkheid om het effect goed door te rekenen heel beperkt is. De kennis hierover is nog niet zo oud. Bovendien moet de rekenkracht van de computers de complexiteit van de modellen kunnen bijhouden.
4. Spinsels van de modellen? Ik geef toe, ik benader de modellen in mijn winterbulletins ook wel eens antropomorf. Je kunt over spinsels spreken, maar dan is de uitvoer altijd een verzameling spinsels. Het is niet de realiteit, want die blijkt altijd weer anders dan de modellen ons voorrekenen. Biljoenen berekeningen op basis van beperkte kennis en met fundamentele onzekerheden. Dat zal altijd blijven.
Groet,
Cees