Ook vlindersoorten hebben last van het watertekort. Van het veenhooibeestje, die in Nederland alleen in het Fochteloërveen en enkele Drentse veentjes voorkomt, zijn ,,schrikbarend lage aantallen” geteld, zegt Veneklaas.
Meer dan honderd jaar oude bomen hebben niet de flexibiliteit meer om met hun wortels het grondwater op te zoeken. Ze drogen uit
In Gaasterland ziet Van der Veen hoe beukenlanen door de droogte worden aangetast. ,,Die meer dan honderd jaar oude bomen hebben niet de flexibiliteit meer om met hun wortels het grondwater op te zoeken. Ze drogen uit, krijgen dode takken, verliezen kroonbladeren. Een aantal bomen is aan het doodgaan, daar helpt een buitje niet meer.”
Schraal land
In schraal land, waar orchideeën en zeggen gedijen, houdt een natte bodem normaal gesproken voedselverrijking tegen. Waar zulke bodems nu zijn verdroogd, zorgt zuurstof voor vertering van organisch materiaal en dus toch voor verrijking van de bodem, wat slecht is voor de soorten die dat nou juist niet kunnen gebruiken. En dat gaat ten koste van de biodiversiteit, aldus Van der Veen.
In veengebieden zou het water in het voorjaar langer vastgehouden moeten worden, in plaats van weg te malen, vinden beide boswachters. En in het hoogveen bij Fochteloo vragen de veenkades extra aandacht. Door de droogte klinkt het veen versneld in, waardoor de kades boven de grond uitkomen en in contact met zuurstof sneller gaan rotten. ,,Droogte zorgt er dus voor dat we veenkades vaker moeten vervangen.”
Boompjes onttrekken flink wat water, wat weer ten koste gaat van de watervoorraad voor de vegetatie die op het hoogveen thuishoort
Er moet ook nog meer worden gesnoeid dan door de stikstofneerslag toch al het geval was. ,,Door die neerslag schieten overal boompjes op. Die onttrekken flink wat water, wat weer ten koste gaat van de watervoorraad voor de vegetatie die op het hoogveen thuishoort”, zegt Veeneklaas.
Het aanvoeren van water elders vandaan is volgens beide boswachters geen goed idee. ,,Schrale natuurgebieden hebben het liefst kalkrijk kwelwater. Water uit de boezem is niet van die kwaliteit. Daar is de biodiversiteit in die gebieden uiteindelijk niet mee gered.” De situatie in Fryslân is volgens Van der Veen nog niet zo nijpend als in sommige andere delen van het land.