Sneeuwval bij een 850-hPa temperatuur van -1 C, kan dat???

Ja, dat kan! Volgens de 6u run van GFS worden delen van het land juist met kerst verrast met een sneeuwlaagje. In Bennekom zou er totaal zo’n 4 cm sneeuw moeten gaan vallen in de kerstnacht en met kerstochtend.

Kijkend naar de bovenlucht zou dat moeten gaan gebeuren bij een 850-hPa temperatuur die slechts rond de -1 graad schommelt. Uit de berekende tempdiagrammen blijkt hoe precair het allemaal is. Hieronder zijn drie temperatuurdiagrammen geplaatst, geldig voor 25 dec om respectievelijk 1, 4 en 7 uur, en strikt gesproken voor Bennekom.

Om 1 uur, als de neerslag nog niet is begonnen, is te zien dat alleen in het onderste deel van de grenslaag de wind naar oost is gedraaid. Ook is de lucht vrijwel geheel verzadigd: de rode temperatuurlijn overlapt de groene dauwpuntslijn. Van afkoeling van de lucht omdat de neerslag door een droge luchtlaag valt, hoeven we het dus niet te hebben. Onder het 850-hPa niveau zit een ‘warmere’ luchtlaag, waarbij het rond 900 hPa ongeveer +3 graden is. Ook aan de grond is het dan nog net boven nul. Op basis van deze temp, zou eventuele neerslag wellicht als regen vallen, hooguit met een paar ‘dakraamflatsen’.

Maar om 4 uur lokale tijd, zien we dat de grenslaag verder is afgekoeld en dat de zone met oostenwinden zich nu tot het 850-hPa vlak naar boven heeft uitgestrekt. De temp ligt nu overal op of onder nul, maar het isotherme stuk van precies nul graden tussen grofweg 950 en 900 hPa, suggereert dat de vallende sneeuw in dit deel (deels) smelt, om daaronder wel weer deels te bevriezen. Aan de grond zal zich dat vertalen in sneeuw, waarbij nogal wat vlokken een mix van sneeuw en ijsregen laten zien. Met andere woorden, sneeuw die door die ‘harde’ ijsdeeltjes in de vlokken ook ‘ritselt’, terwijl je puur ‘droge’ sneeuw natuurlijk niet hoort vallen.

Weer 3 uur later, om 7 uur, is de zone met oostenwinden onderin nog iets ‘dieper’ geworden, tot op het 800-hPa niveau. De grenslaag is nog iets verder afgekoeld, en zit op het ‘warmste’ plekje rond 900-hPa een fractie onder nul. De neerslag die nu valt, valt dus als ‘droge’ sneeuw, omdat de temperatuur nu in de hele verticaal, onder nul ligt.

Het is dus zeer kiele-kiele, maar het kan dus wel, sneeuwval bij een 850-hPa temperatuur van slechts -1 graad. En nu maar hopen dat de 6u run van GFS het bij het rechte eind heeft, want juist met de kerst sneeuw, zou toch wel een erg leuke verrassing zijn!