Re: Wie is verantwoordelijk voor de brand in de Hoge Venen?

Wie is verantwoordelijk voor de brand in de Hoge Venen?

1. Droogte is geen nieuw verschijnsel.

We moeten goed beseffen dat periodes van droogte altijd al hebben bestaan in de Hoge Venen. Wie de historische archieven raadpleegt, kan dat gemakkelijk vaststellen. We hoeven dus zeker niet te wachten op de klimaatverandering om omstandigheden te krijgen die gunstig zijn voor natuurbranden.

2. Maar droogte steekt niet vanzelf een natuurgebied in brand.

Het zijn maar al te vaak menselijke gedragingen die de ramp veroorzaken: achteloos weggegooide sigarettenpeuken, onverantwoord gedrag of zelfs mensen die bewust brand stichten omdat ze kick krijgen van de vernietiging of van het « spektakel ».

3. En dan is er nog de verantwoordelijkheid van degenen die beslissingen nemen.

Wanneer de meteorologische omstandigheden uitzonderlijk gevaarlijk worden, hebben de autoriteiten de plicht om vooruit te kijken en tijdig de nodige maatregelen te nemen. Wij meteorologen hadden nochtans al dagen — en zelfs weken — gewaarschuwd voor het acute brandgevaar.

Toch werd de rode vlag niet gehesen, officieel om het toerisme tijdens de vakantieperiode niet te schaden.

Dat contrast is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk: in juni, toen de droogte minder uitgesproken was, hadden dezelfde autoriteiten er wél voor gekozen om de Hoge Venen af te sluiten en de rode vlag te hijsen. Maar in augustus, midden in het toeristische seizoen, lijkt voorzichtigheid plots naar de achtergrond te zijn verdwenen.

Vandaag zijn de gevolgen zichtbaar: tientallen hectares natuur die in vlammen zijn opgegaan, brandweerlieden die onder uiterst moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen, geëvacueerde inwoners en een zwaar getroffen natuurgebied.

Wie zijn dan de verantwoordelijken?

De droogte? Die zorgt voor de gunstige omstandigheden.

Het klimaat? Dat kan dergelijke situaties versterken en verlengen.

Maar het ontstaan van een brand is in de eerste plaats het gevolg van menselijk handelen. En de omvang van een ramp hangt ook af van het vermogen van de autoriteiten om het risico tijdig te herkennen en ernaar te handelen.

Toch wel een lastige vraag: Wie kan verantwoordelijk gesteld worden? Als er sprake is van bewust illegaal handelen, dan is het duidelijk. Veroorzakers van brand worden echter niet zo gemakkelijk aangehouden. En bewijs dan de opzet maar eens.

Wat betreft de overheid: daar heb je een punt. Wij zagen dat in Nederland bij vuurgevaarlijke militaire oefeningen die tot natuurbranden leidden. Onderschatting van de risico’s. Als er sprake zou zijn van ernstige nalatigheid van de overheid dan komt de vraag naar verantwoordelijkheid naar boven. Maar ook hier: hoe toon je dat juridisch aan?

En dan zitten we meteen in de klimaatverandering. We moeten anders leren omgaan met het gevaar van natuurbranden omdat risicovolle omstandigheden vaker zullen voorkomen en ook heftiger zullen worden.

Hetzelfde geldt voor waterbeheer: dat zal in de toekomst moeten worden aangepast aan de klimaatverandering.