Dit komt - lees en hoor ik - doordat warme lucht om het laag heen bij ons een dalende beweging veroorzaakt en zo dus hoge druk in onze omgeving bevordert.
Op de eerste plaats zou ik deze stelling (deels) willen omdraaien: Hogedruk bevorderd dalende beweging.
Over de relatie tussen warmte-advectie en luchtdruk is hier in het verleden al veel gediscusseerd. In het forummuseum is daar het een en ander over terug te vinden.
In theorie zorgt warmte-advectie voor drukdaling aan het aardoppervlak. In de praktijk zie je vaak hogedrukopbouw aan de rechterflank bij de aanvoer van warme subtropische luch. Dat spreekt elkaar tegen. Processen rond de tropopauze liggen ten grondslag aan de ontwikkeling van hoge- en lagedruk. Daarbij geldt in de regel: Hogere tropopauze --> koudere tropopauze --> meer gewicht --> hogere druk in de troposfeer.
De temperatuur van de troposfeer bepaald dan vervolgens hoe de druk zich naar beneden toe verhoudt. Bij hele warme lucht kan de gronddruk onder een hoge tropopauze toch laag zijn (In de tropen, thermische depressies). Bij hele koude lucht kan de gronddruk onder een lage tropopauze toch hoog zijn (poolhogen).
Hieronder staan, achtereenvolgens, twee kaartjes van 200 hPa (ongeveer 12 km, rond de tropopauze) en twee van het 500 hPa voor hetzelfde tijdstip (berekening van GFS).
Wat het meest opvalt is dat de gebieden met koude lucht op 500 hPa samenvallen met gebieden met relatief warme lucht op 12 km. In onze omgeving bevinden zich gebieden met zeer koude lucht op 200 hPa (-60 °C) waaronder het hogedrukgbied ligt. De WA -tong op 500 hPa nabij ZW-Ierland wordt vergezeld van koude, dus zware lucht, rond de tropopauze. Deze compenseert de te verwachten drukdaling onder de warme lucht voor een deel.
(Invalid img)
(Invalid img)
Dus boven warme luchtmassa's (in de troposfeer) liggen meestal koude dekens (rond de tropopauze) die als contra-gewicht fungeren en de, te verwachten, lage druk onderin compenseren. Boven koude luchtmassa's liggen warme dekens die werken als anti-contra-gewicht en de hogedruk opheffen. Een warme luchtkolom gaat stijgen en tilt de tropopauze omhoog, die koelt af en geeft daardoor tegendruk en smoort de depressie. Echter, straalstromen zuigen het contra-gewicht weg waardoor daar wel sterke stijgbewegingen voorkomen samenhangend met warme lucht.
Verder speelt afkoeling door IR-uitstraling van de atmosfeer een belangrijke rol bij de ontwikkeling van warmbloedige hogedruk uitlopers. In de sub-tropische hogedrukgordel is de lucht al een stuk warmer dan bij ons. Toch is de gronddruk daar vrij hoog vanwege de hoge tropopauze. Wanneer vanuit het westen de luchtdruk dalen gaat ontwikkelt zich een zuidelijke stroming die de sub-tropische luchtmassa's op transport zet. Onderweg naar onze omgeving koelt de lucht af en doet de gronddruk verder stijgen. Hoe warmer en stabieler de atmosfeer hoe sterker die kan afkoelen. We praten hier over hoogten tussen 2 en 8 km. Voorwaarde is wel dat de warme lucht haar contra-gewicht meeneemt. Anders leveren de stijgbewegingen aan de oost-flank van depressies wel 'vers contra-gewicht'. Hoog boven de fronten van depressies ontwikkelen zich koude tropopauzes die, o.i.v. centrifugaalkrachten in cyclonale stroming, naar buiten worden geslingerd en brengen warmbloedige hogen op druk.
Victor
Bericht laatst bijgewerkt: 08-09-2006 15:32
