Determinisme is 'vastgelegdheid', betekent dus dat met één begintoestand maar één loop van de dingen mogelijk is. Een keten van oorzaken en gevolgen, waarbij elke oorzaak het volledige gevolg is van iets anders, van een (of meerdere) andere oorzaak(en) dus. In de normale fysica is dit natuurlijk de regel.
En als quantumfluctuaties daar geen uitzondering op zijn, dus zelf ook geheel veroorzaakt (ook al is dat op een schaal waarop wij die oorzaak niet kunnen meten), dan blijft het weer een deterministisch systeem. Maar als ze (ook) door pure kans bepaald zijn, dus ze zijn geheel of gedeeltelijk een 'oorzaak uit het niets', een onveroorzaakte oorzaak, dan doorbreken ze inderdaad het determinisme. Er zijn dan bij één begintoestand van het heelal (en dus het weer) meerdere eindtoestanden mogelijk.
Ik heb geen idee hoe quantumfluctuaties in elkaar zitten, dus dat zou ik verder niet weten...
Quote selectie