Langs de Zeeuwse dijken steeg het water in de nacht van donderdag op vrijdag naar 3.99 meter boven NAP. Het hoogste peil sinds de watersnoodramp in 1953. Dat was trouwens een behoorlijke verrassing, Rijkswaterstaat had berekend dat het water niet verder zou stijgen dan 3.72 meter boven NAP. Het hoge water werd veroorzaakt door een combinatie westerstorm en springtij. Een zelfde samenloop van omstandigheden zorgde in 1953 voor de watersnoodramp als was de wind toen meer noordwest. Dichterbij huis steeg het water in Delfzijl tot 4.82 meter boven NAP, een halve meter meer dan berekend werd. Na deze niet kloppende berekeningen zal er ongetwijfeld hard worden gewerkt aan verfijning van de techniek want we leven in een wereld waarin alles gecontroleerd en voorspeld moet kunnen worden. Onverwachte omstandigheden en situaties lijken ten koste van alles voorkomen te moeten worden en kunnen niet zonder gevolgen blijven alsof er iemand gefaald heeft. Steeds wordt er gestreefd naar perfectie en beheersbaarheid.
Beheersbaarheid geeft een gevoel van controle en veiligheid. Echter, we zijn volledig doorgeslagen in de hang naar controle. Daarbij is volledige controle een illusie en zouden we beter onderwezen kunnen worden in acceptatie van die waarheid en weer leren zelfredzaam te worden zodat we weten hoe we moeten handelen om ons in veiligheid te stellen of te voelen. Een veiligheid creëren waarin we zelf een rol spelen en niet slechts doen wat een bepaalde groep mensen al dan niet zegt. Naast een bepaalde charme die het heeft om als kind 5 km tegen de wind in te lopen omdat fietsen onmogelijk is door de harde wind of gierende sneeuwval leert het wel overleven.
Bij sneeuw horen files, gladheid en allerlei overlast en dus vertragingen, maar ook de keuze zelf te bepalen hoe je daar het beste in kunt handelen en of je al dan niet de weg op gaat. Je leert door ervaring, daarom kunnen we nu maatregelen nemen om een ramp als in 1953 te voorkomen. Zullen we nog weten hoe te handelen wanneer we echt voor moeilijke en onverwachte situaties komen te staan? Het lijkt er op dat de zelfredzaamheid van de mens als zodanig niet al te serieus meer wordt genomen. Niet het KNMI of Rijkswaterstaat of wie dan ook zou moeten bepalen of je de weg op gaat bij sneeuw, maar jouw wijsheid en gezonde verstand hoewel het natuurlijk allemaal heel makkelijk is als er een klein groepje mensen voor je denkt.
Een dreigende storm leidt tot code rood en legt het land lam. Scholen gaan sluiten, treinen en bussen blijven in de garage en werknemers worden verzocht eerder naar huis te gaan. Het nieuws gaat de hele dag over de zware storm die door de media gehypt wordt en overal staan camera- en tvploegen. Nieuws te brengen maar vooral nieuws te maken. Journalisten krijgen een spoedcursus creativiteit. Want de mensen in Delfzijl hadden niets nieuws te melden. Die zijn gewend dat het water zo af en toe de kades op stroomt.
Vroeger stormde het ook wel eens en we weten dat er dan soms bomen sneuvelen en er pannen van het dak kunnen waaien. Maar het allerbelangrijkste is misschien wel dat deze manier leidt tot gemakzucht en afhankelijkheid, onbewustheid en het op een bepaalde manier ontkennen van eigen verantwoordelijkheid wat misschien wel een van de belangrijkste oorzaken is van de grote mondiale problemen zoals vervuiling en opwarming en dus de grootste zorgt voor de toekomst.
A. Jij stelt dat de situatie vergelijkbaar was met 1953. Maar de verschillen zijn van groot belang.
1. De storm van 5 december had de richting vrijwel noordwest (niet west!) Het stormveld lag inderdaad anders dan in 1953 toen de wind ongeveer NNW stond over de volle lengte van de Noordzee en dat bijna een etmaal lang. Er zijn 5 ongunstige factoren geweest in 53 die tot de rampzalige waterstand van 4,55 boven NAP leidde.
a. De zwaarte van de storm; niet de zwaarste die we gekend hebben maar wel in de categorie uitzonderlijk.
b. De richting van de storm; deze was, nogal ongebruikelijk, NNW
c. De grootte van het stormveld, over de gehele westelijke Noordzee van Schotland tot de Belgische kust.
d. De duur van de storm, ongeveer 24 uur
e. Springvloed
Het had erger gekund als
--de springvloed sterker geweest was. Deze was nog van het gematigde type.
-- Het water in de rivieren hoger had gestaan
Als je deze 5 factoren bekijkt, dan gaat de vergelijking met 5-12 2013 op voor de zwaarte en de duur en bovendien voor de springvloed. Waarschijnlijk ook de grootte van het stormveld.
De richting was anders en het stormveld lag meer op het midden en oosten van de Noordzee.
Ik heb al eerder laten zien dat de storm van 17-2-1962 veel meer overeenkwam met deze van 5-12-2013.
Het feit dat de waterstand bij Vlissingen lang niet die van 53 haalde, maar de waterstand bij Delfzijl wel extreem hoog was, laat de vergelijking met 62 ook duidelijk zien
B. Groot bezwaar heb ik tegen jouw uitspraak: "Vroeger stormde het ook wel eens." Dat is nu precies de houding die velen in Zeeland en Zuid-Holland aannamen in 1953. Men zag het gevaar eenvoudig niet. Vrijwel niemand in Nederland trouwens, wat mag blijken uit het feit dat de radio niet in de lucht kon blijven ondanks sterk aandringen van meteorologen bij het KNMI.
Rampzalige achteloosheid!!
God zij dank hebben we nu een goed waarschuwingssysteem dat van tevoren redelijk kan inschatten wat de storm gaat doen en wat de waterstanden worden. Dat heeft niets te maken met "alles onder controle willen hebben" maar wel alles met elementaire veiligheid. Dat het niet nauwkeurig is gebeurd maakt slechts duidelijk dat er nog iets te verbeteren is op dit punt.
Wie kan op eigen kennis en verantwoordelijkheid inschatten wat er gaat gebeuren en vervolgens maatregelen nemen?
Dat moet de overheid en de door haar ingestelde instanties doen. Een goed waarschuwingssysteem kan geen ramp voorkomen maar wel de gevolgen aanzienlijk beperken.
Groet,
Cees
.