Ik zie de bijdragen van Seppie als een intuitieve stellingname. Jij hebt m.i. een heel andere invalshoek dan Seppie. Rationeel. Feitelijk. Het zou mooi zijn als deze twee zienswijzen hier op weerwoord kunnen samenleven. Ik merk aan je opmerkingen dat je erg aan ergert. Ik sta zelf op het standpunt dat dit altijd wat zegt over jezelf.
In dat opzicht zou het onderstaande wellicht je verder kunnen brengen. De dagelijkse strijd die ik je zie voeren kost bakken met energie. Gezien wat je vertelt hebt en je jarenlange inzet voor het forum zou ik je anders gunnen. Laat het over aan de moderatoren. Benny en co zijn wijs genoeg.
Juist omdat ergernissen kennelijk zoveel te maken hebben met de persoon die je bent of het gedrag dat je vertoont, kun je veel van je ergernissen leren. Er wordt zelfs beweerd dat je het meest kunt leren van de mensen met wie je het moeilijkst kunt omgaan. Rozendaal kan zich dat wel voorstellen, maar dan moet je wel bereid zijn eerlijk naar jezelf te kijken. ,,Je kunt een ander niet veranderen, maar het mooie van jezelf is dat je daar wel iets aan kunt veranderen. Als je bij jezelf leert herkennen wat de achterliggende feiten bij ergernissen zijn, ben je al een heel eind.”
Ergernis is dan niet meer alleen een naar gevoel dat je overkomt door toedoen van een ander, maar ook een signaal om over je eigen karakter en handelen na te denken. Door dit zelfinzicht kun je je ook beter voorstellen dat anderen zich wel eens aan jou kunnen ergeren. De meeste mensen kunnen zich bijvoorbeeld niet voorstellen dat ze arrogant over kunnen komen. Ieder mens heeft een blinde vlek. Dat wil zeggen: eigenschappen waarvan hij of zij geen besef heeft. De Bijbel zegt heel treffend dat je vaak meer met de splinter in het oog van de ander bezig bent, dan met de balk in je eigen oog.
Rozendaal: ,,Het lijkt misschien comfortabel om je ogen te sluiten voor de dingen waar anderen zich bij jou aan ergeren, maar dat is natuurlijk niet zo. Relaties aangaan en onderhouden met mensen om je heen vereist een open blik, vereist kwetsbaarheid. Dat is natuurlijk hartstikke eng en dat blijft het ook.”
Maar als je je niet bewust bent van je eigen scherpe kantjes, maak je het jezelf moeilijk, meent Eland. ,,Dan kan het gebeuren dat je steeds mensen kwijtraakt en niet begrijpt waarom. Als je leert over jezelf na te denken, kun je met een open blik
relaties aangaan en veel problemen voorkomen.”
Ergernis kan je confronteren met je eigen zwakheden. Als je ontstemd bent over iemands gedrag, kan dat ook te maken hebben met een soort jaloersheid. Iemand is bijvoorbeeld erg extravert en krijgt daardoor veel aandacht. Eland: ,,Als je zelf introvert bent en graag wat meer in de belangstelling wilt staan, kun je je snel ergeren aan een extravert persoon. Dan ga je snel dingen denken als: zij moet ook altijd in het middelpunt staan. Terwijl je misschien diep vanbinnen ook zo zou willen zijn.”
Ook negatieve trekken van jezelf waar je voortdurend tegen vecht kunnen ergernis opwekken als je ze bij andere mensen uitvergroot ziet. Als je van nature niet erg besluitvaardig bent, maar daar hard tegen vecht, is het moeilijk te verkroppen als een ander ook traag in de besluitvorming is en geen enkele poging lijkt te doen daarin te veranderen
Ergernissen hebben soms ook te maken met emotionele labiliteit. Juist op momenten dat je niet lekker in je vel zit, erger je je sneller. Erg vervelend is het als je je stoort aan mensen met wie je dagelijks te maken hebt. ,,In dat geval is het misschien verstandig om het met de betreffende persoon te bespreken,” zegt Eveline Eland. ,,Je moet tenslotte weer samen door één deur kunnen. Alleen kun je dan beter niet op iemand toestappen met een boodschap als: ‘Ik vind het vervelend hoe jij voortdurend om aandacht vraagt.’ Dat is heel beschuldigend. Bovendien moet je ook naar jezelf durven kijken. Liefde en waarheid in relaties is belangrijker dan gelijk krijgen.”
Volgens Eland is het beter om in algemene termen je ergernissen bespreekbaar te maken. Bijvoorbeeld door te zeggen dat je het gevoel hebt dat jullie communicatie niet goed verloopt. Heeft die andere persoon dat gevoel misschien ook? Ook raadt ze af om over gevoelens van irritatie te praten op het moment dat je je ergert. ,,Ergernis wekt agressiviteit op.
Sarien Rozendaal: ,,Het referentiekader voor ergernissen ligt vaak bij jezelf. Iemand is totaal anders dan jij, en jij kunt je gewoon niet voorstellen dat die persoon zo is. Je vraagt je af: waarom doet hij niet wat ik wil? Nou, die persoon is - net als jij - een zelfstandig individu.” Volgens Rozendaal is dit een probleem dat je nog wel eens bij vrouwen tegenkomt. Vrouwen denken vaak te weten wat hun omgeving nodig heeft zonder hierover duidelijk te communiceren en raken daardoor wel eens teleurgesteld en geïrriteerd.
,,Zo’n vrouw denkt: ik probeer toch juist het goede te doen, waarom is hij daar dan niet blij mee? Kennelijk kun je je moeilijk voorstellen dat iemand anders andere verwachtingen heeft of andere dingen wil dan jij.”
Kernkwaliteiten of karaktertypen hebben ook allemaal een schaduwkant of ‘vervorming’. Oftewel, een kwaliteit kan ook doorschieten. Dat komt omdat mensen leren dat bepaald gedrag positief werkt en zich daarom vaker zo gedragen. Als een vrouw verschillende keren heeft gemerkt dat mensen positief reageren op haar daadkracht, zal ze nog sneller geneigd zijn om daadkrachtig te zijn. Als ze niet uitkijkt, kan daadkracht dan uitmonden in drammerigheid. Hetzelfde geldt voor zorgzaamheid. Mensen die overdreven zorgzaam zijn, lopen de kans betuttelend over te komen.
Als iemands kernkwaliteit doorgeschoten is, roept dat wrevel op in de omgeving. Mensen hebben veel waardering voor betrokkenheid, maar bezitterigheid wordt snel vervelend. Zorgvuldigheid is binnen veel werkkringen een goede eigenschap, maar als zorgvuldigheid uitmondt in starheid valt er moeilijk mee te werken. Mensen moeten dus altijd op hun hoede blijven dat goede eigenschappen in balans zijn.
Ze vertellen je iets over je eigen kwaliteiten. In zijn boek Bezieling en kwaliteit in de organisatie legt Daniël Ofman uit wat kernkwaliteiten zijn en wat zij te maken hebben met ergernissen. ,,Kernkwaliteiten zijn eigenschappen die tot het wezen (de kern) van een persoon behoren. (…). Het is iemands specifieke sterkte.” Ofman gelooft dat ieder mens bepaalde sterke punten heeft, zoals bijvoorbeeld daadkracht, zorgzaamheid, zorgvuldigheid, moed of inlevingsvermogen. Mensen zijn vaak zo gewend aan hun eigen kernkwaliteiten, dat ze die ‘normaal’ (bijna normatief) zijn gaan vinden. Iemand die bijvoorbeeld erg daadkrachtig is, vindt dat heel gewoon en meent dat iedereen deze eigenschap zou moeten hebben. Natuurlijk zijn in werkelijkheid geen twee mensen hetzelfde.