Alpengletsjers: Glacier d'Argentière (FR)

 Eerder in deze reeks: Gauligletscher, Steingletscher,  Claridenfirn, Silvrettagletscher, Schlatenkees, Untersulzbachkees, Vedretta di Fellaria

Chamonix noemt zich sinds 1921 Chamonix-Mont Blanc. Dat heeft het stadje geen windeieren gelegd; veel mensen bezoeken de plaats om de hoogste bergen van de Alpen te zien. Dankzij de vele kabelbanen hoeven toeristen nauwelijks een stap te zetten om grootse uitzichten te verkrijgen. Zo zijn ook de twee grootste gletsjers van Frankrijk relatief makkelijk te bereiken. De ene is de Mer de Glace, waar een treintje heen rijdt. De ander is de Glacier d'Argentière, op een halfuurtje lopen van een skilift. 

Dat alles geldt niet in oktober. Net na het wandelseizoen en kort voor het skiseizoen zijn vrijwel alle liften in ruste. Dat werd dus lopen op 15 oktober jongstleden. Het grote voordeel van de oktobermaand zijn de herfstkleuren. Te meer omdat de tong van de Glacier d'Argentière tot de boomgrens reikt, wat prachtige combinaties van het blauwwitte ijs en de gouden lariksen geeft.

Meestal ligt er in de Alpen tussen ijs en bomen een honderden meters brede zone van rotsen en sediment, want door wegsmelten van het ijs blijft een kaal landschap achter dat tijd nodig heeft om begroeid te raken. In het geval van de Glacier d'Argentière gaat die regel minder op, dankzij de steile afgrond die op de foto's onder het ijs te zien is. Vroeger viel de gletsjer er overheen en stroomde diep in het dal verder. Tegenwoordig stopt de gletsjer boven de klif. Hij is dus wel veel korter geworden, maar ter hoogte van de klif nauwelijks smaller en nog 'slechts' ±50 meter lager geworden.

Foto: de gletsjer boven de steile afrond anno 2018.

Grafiek: lengteverandering van de Glacier d'Argentière. De grafiek geeft een te optimistisch beeld, doordat de voorkant van het ijsveld dat door vallend ijs onder de klif wordt gevormd als meetpunt wordt genomen. Inmiddels is dit een grotendeels dood stuk ijs en zou eigenlijk het einde van de aangesloten gletsjer als meetpunt moeten worden genomen, zoals gebruikelijk. Bron: https://wgms.ch/fogbrowser/

In bovenstaande grafiek is te zien dat de gletsjer in de jaren tachtig een paar honderd meter is gegroeid. Dat leidde ertoe dat een kabelbaan tussen het gletsjerijs kwam te hangen, zoals onderstaand artikel beschrijft. Bron: http://glaciers-climat.fr/Glacier_d_Argentiere/Glacier_d_Argentiere.html

Boven de afgrond lijkt de gletsjer wel een soort snelweg: vlak en recht. De moraines vormen de wegmarkeringen en remsporen. Na anderhalve kilometer moet de automobilist echter wel vol op de remmen, want boven een rotsopduiking in de gletsjerbodem zitten veel scheuren in het ijs. Voor wandelaars is daarom een serie ladders aan de zuidwestkant in de rotsen geboord. Op die manier kun je bij de Moraine des Rognons komen, vanwaar je een spectaculair uitzicht hebt over het bovenstroomse deel van de gletsjer.

Foto's: spleten, ladder en uitzicht.

Midden oktober leek het dankzij een vers laagje sneeuw een stijf bevroren wereld. Dat is helaas niet zo. In het opwarmende klimaat ligt vrijwel de hele gletsjer in de zone waar er per jaar meer sneeuw smelt dan er valt. Alleen de omringende bergtoppen hebben nog een positieve massabalans.

Op de hellingen van de bergen stapelt de sneeuw op en vormt uiteindelijk ijs. Dat stroomt richting het dal, om zo de Glacier d’Argentière te voeden. Maar steeds meer ijs smelt onderweg naar de ‘hoofdgletsjer’. Dat is goed te zien op onderstaand satellietbeeld van 1 september 2022, toen na een zinderende zomer de gletsjer aper (sneeuwvrij) was. Geen enkele ijsstroom bereikt vanuit het noorden nog de Glacier d’Argentière. Vanuit het zuiden gelukkig wel, maar de verbinding wordt ieder jaar dunner. De witte vlek rechtsonder is de sneeuw in de grote accumulatiezone onder de Aiguille de Triolet. Het lijkt alsof daar sneeuw van de afgelopen winter heeft standgehouden, maar in werkelijkheid is het oudere sneeuw (firn) die nog niet tot ijs is samengedrukt. Het zal hier langer duren dan bij andere gletsjers, maar in het nieuwe klimaat kan ook de Glacier d'Argentière niet bestaan.

Satellietbeeld van de Glacier d'Argentière, 01-09-2022. Bron: apps.sentinel-hub.com

Meer beelden van de gletsjer in onderstaand filmpje: