Je spreekt over kansberekening en statistiek. Kun jij jouw berekeningen of bronnen hier dan eens plaatsen. Ik heb namelijk reden om te geloven (op basis van de eca dataset) dat jouw verhaal maar ten dele opgaat. Natuurlijk moet er eerst kou zijn in de brongebieden, maar dat hoeft geen weken op voorhand te gebeuren. Vaak zie je in het noordoosten van Europa de kou amper 4/5 dagen vroeger arriveren dan hier. In heel veel koude winters bij ons loopt de kou parallel met die in het noordoosten van Europa. En soms is het in het noordoosten van Europa wekenlang berekoud zonder dat dit enige invloed op ons weer heeft.
Ik zal eens enkele voorbeelden geven. De winter van 1883 begon in St- Petersburg zeer vroeg en duurde lang.In de lage landen was het wachten tot maart voor wat winterweer. De winter van 1885 was dan weer heel doorsnee in St Petersburg, terwijl de lage landen een koude januari meemaakten. In 1887 was de winter in ST Petersburg aan de zachte kant. Toch werd dit in Ukkel een relatief koude winter. Dan de bij ons ijskoude winter van 1891. Het begon ik Ukkel te vriezen op 26-11-1890. Had St-Petersburg de eerste helft van november al forse kou gehad? Nee, het begon ook daar laat. Pas op 19 november viel de winter er binnen. En december was het er maar een fractie kouder dan bij ons. De winter van 1893 is dan weer een voorbeeld van mijn these. Het begon in Ukkel te vriezen op 22 december. Was november in St Petersburg te koud. Nee, eerder te zacht met zelfs eind november nog positive daggemiddelden. Pas op 20 december werd het eerste daggemiddelde onder de -10 genoteerd. Dan pas werd het er ( analoog met de lage landen)echt koud ( op 23 dec -25.4 gemiddeld). Rond 20 januari hield die winter het bij ons dan voor bekeken, terwijl St Petersbug nog een verschrikkleijke maand februari te wachten stond met een gemiddelde van -17.1 °C.
Wat dan met 1895. Ook daar zien we een gelijkaardig patroon: zachte nov bij ons en in St Petersburg, doorsnee december bij ons en in St Petersburg. De winter bij ons begon op 2 januari met een eerste veegje van 12 dagen. Verbaast het u dat in St Petersburg de periode 23 dec - 4 januari zeer zacht verliep (met zlfs positieve etmaalgemiddelden). Opnieuw verliep de afkoeling er nagenoeg analoog met die bij ons. Het grote winteroffensief in de lage landen begon dan op 26 januari en zou een februarigemiddelde in ukkel van -4.7 opleveren. Hoe verliep dat in St Petersburg? Wel, op 17 januari kwam de gemiddelde temp er opnieuw boven nul, dus van koudeopbouw geen sprake. Pas op 25 januari dook het gemiddelde er weer onder de -10 (dag ervoor slechts -5.5, wat zacht is daar), quasi perfect analoog met de winterinval bij ons.
Ook in de meeste grote winters van de 20ste eeuw wordt het in St Petersburg op hetzelfde moment of slechts enkele dagen vroeger dan bij ons koud. Enige uitzonderingen zijn 1942, 1956 en 1979 (zeer koude dec in NO Europa). In de winters van 1996 en 1997 was november in St Petersburg net als bij ons aan de zachte kant. In de winter van 1997 begon het in Ukkel te vriezen op 22 december. In St Petersburg werd het pas echt koud op 18 december (nog -0.2 °C op 17 dec)met een daggemiddelde van -8.3. Hopelijk heb ik u hiermee kunnen overtuigen van de twijfelachtigheid van uw premisses. Kou in het hoge noorden hoeft nauwelijks opgebouwd te worden. Het is voldoende dat er een arctische uitbraak van koude lucht op hoogte in die richting gaat. Soms gaat dit gepaard met voor ons ook gunstige luchtdrukverdelingen voor winterliefhebbers. Dat verklaart ook waarom de winterinvallen bij ons meestal synchroon verlopen met die in St Petersburg. Slechts enkele grote winters zoals 1942 en 1956 kenden een vroege kouopbouw in het noordoosten die pas in een later stadium naar ons toevloeide. Maar dat zijn de uitzonderingen. Als de kou niet meteen naar ons toekomt, is ze veel vaker ook voor ons verloren. November 93 en nov 98 waren koud in St Petersburg. November 93 was ook koud bij ons, maar van de winters zelf heb ik geen grote indruk overgehouden. December 1915 was zeer koud in St Petersburg. De kou werd niet aangesproken. Er volgde geen grote winter.
Het loont toch wel om temperatuurreeksen wat meer in detail te bekijken. Dan valt meteen op dat kou in het NO van Europa bliksemsnel daar kan zijn, dat er van een gestage kouopbouw helemaal geen sprake hoeft te zijn om het bij ons te laten winteren. Op twee tot drie dagen tijd is de kou bij ons.
mvg,
Dieter
Quote selectie