Hoi Joralf,
Allereerst mijn complimenten voor de moeite die je genomen hebt om zowel een verwachting op te stellen alsmede deze achteraf te verifiëren.
Dat je verwachting niet helemaal uitkwam, is geen schande. Zoals je al schreef zat Estofex er ook niet helemaal goed bij en dat onderstreept maar hoe complex en onvoorspelbaar de situatie was gisteren. Desalniettemin is het inderdaad slim om even na te gaan wat er nou toe geleidt heeft dat er zulke zware buien zijn ontstaan.
Ik denk dat een van de voornaamste dingen die we over het hoofd gezien hebben, de aanwezigheid van potentiële onstabiliteit was boven de 3 kilometer rond het tijdstip van het ontstaan van de convectie. De droge lucht was weliswaar in de 00Z sounding van De Bilt nog niet goed te zien, maar op de waterdampbeelden van Meteosat was 's ochtends al te zien dat er drogere lucht op middelbare hoogte werd aangevoerd richting de lage landen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de potentiële onstabiliteit toenam met als gevolg een grotere kans op stevige buien, mits er genoeg (geforceerde) droogadiabatische optilling zou zijn dat luchtpakketjes in die hele laag tot hun condensatiepunt zouden komen.
Waarom heet het nu potentiële onstabiliteit? Zoals je ziet in de sounding hieronder is de lucht in de grenslaag vrij latent onstabiel van opbouw, dat wil zeggen het temperatuurverval is groter dan de droogadiabatische stijgingscurve. Hogerop is de lucht een stuk minder onstabiel en her en der zelfs neutraal of licht stabiel van opbouw. Boven de 400 hPa is het compleet stabiel.
Zoals ik al schreef werd er drogere lucht aangevoerd op middelbare hoogte, wat we in onderstaande 12Z sounding van De Bilt ook terugzien. De sounding kwam weliswaar te laat om van nut te zijn voor verwachting maar het toont wel aan dat de potentiële onstabiliteit sterk is toegenomen. Wat gebeurt er namelijk: als een luchtpakketje door bijv. een front maar ook door convectie(!) droogadiabatisch wordt opgetilt tot zijn condensatiepunt vanaf een niveau waarin de lucht vrij droog is, zal de temperatuur eerst flink moeten dalen voordat het condensatiepunt bereikt wordt. Hoe droger de lucht, des te meer de lucht moet afkoelen om het condensatiepunt te bereiken. Het afkoelen van de lucht heeft als gevolg dat de lucht ineens latent onstabiel van opbouw kan worden, met als gevolg dat convectie verder omhoog kan! Dat is wat ik denk dat er gebeurd is: bestaande convectie heeft aan de wolkentoppen voor geforceerde optilling van luchtpakketjes in die droge laag gezorgd, zodat die laag afkoelde en latent onstabiel werd. Dit had als gevolg dat de atmosfeer een stuk dieper onstabiel van opbouw werd en de convectie dus ook hoger kon komen.
E.e.a. is grafisch hieronder weergegeven: de rode lijnen vanaf 650, 550 en 400 hPa geven het droogadiabatisch optillen van luchtpakketjes weer en de groene lijn geeft het resulterend (verzadige) profiel weer. Zoals je ziet aan de hand van de blauwe lijn (die het pad van een natadiabatisch opstijgend luchtpakketje vanaf de LCL weergeeft) is de lucht ineens niet tot 400 hPa maar tot 250 hPa onstabiel van opbouw en kan convectie 2 kilometer verder doorgroeien.
Ik denk niet dat het optillen van die droge laag in één keer is gebeurd, maar dat dit in stappen is gebeurd naar mate de convectie verder groeide. Wat betreft potentiële onstabiliteit wil ik nog opmerken dat een laag soms te droog kan zijn om te condenseren door optilling (de optilling is te zwak) of omdat de lucht over te diepe laag droog is zodat de convectie niet tot zijn maximaal potentiële hoogte komt.
Tot slot, de lifted-index is het temperatuurverschil tussen de temperatuur van een natadiabatisch opgetilt luchtpakketje vanaf het condensatiepunt (LCL) van een luchtpakketje dat droogadiabatisch wordt opgetilt vanaf bijv. de grond, en de omgevingstemperatuur. Zie hieronder.
Gr. Ben
Allereerst mijn complimenten voor de moeite die je genomen hebt om zowel een verwachting op te stellen alsmede deze achteraf te verifiëren.
Dat je verwachting niet helemaal uitkwam, is geen schande. Zoals je al schreef zat Estofex er ook niet helemaal goed bij en dat onderstreept maar hoe complex en onvoorspelbaar de situatie was gisteren. Desalniettemin is het inderdaad slim om even na te gaan wat er nou toe geleidt heeft dat er zulke zware buien zijn ontstaan.
Ik denk dat een van de voornaamste dingen die we over het hoofd gezien hebben, de aanwezigheid van potentiële onstabiliteit was boven de 3 kilometer rond het tijdstip van het ontstaan van de convectie. De droge lucht was weliswaar in de 00Z sounding van De Bilt nog niet goed te zien, maar op de waterdampbeelden van Meteosat was 's ochtends al te zien dat er drogere lucht op middelbare hoogte werd aangevoerd richting de lage landen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de potentiële onstabiliteit toenam met als gevolg een grotere kans op stevige buien, mits er genoeg (geforceerde) droogadiabatische optilling zou zijn dat luchtpakketjes in die hele laag tot hun condensatiepunt zouden komen.
Waarom heet het nu potentiële onstabiliteit? Zoals je ziet in de sounding hieronder is de lucht in de grenslaag vrij latent onstabiel van opbouw, dat wil zeggen het temperatuurverval is groter dan de droogadiabatische stijgingscurve. Hogerop is de lucht een stuk minder onstabiel en her en der zelfs neutraal of licht stabiel van opbouw. Boven de 400 hPa is het compleet stabiel.
Zoals ik al schreef werd er drogere lucht aangevoerd op middelbare hoogte, wat we in onderstaande 12Z sounding van De Bilt ook terugzien. De sounding kwam weliswaar te laat om van nut te zijn voor verwachting maar het toont wel aan dat de potentiële onstabiliteit sterk is toegenomen. Wat gebeurt er namelijk: als een luchtpakketje door bijv. een front maar ook door convectie(!) droogadiabatisch wordt opgetilt tot zijn condensatiepunt vanaf een niveau waarin de lucht vrij droog is, zal de temperatuur eerst flink moeten dalen voordat het condensatiepunt bereikt wordt. Hoe droger de lucht, des te meer de lucht moet afkoelen om het condensatiepunt te bereiken. Het afkoelen van de lucht heeft als gevolg dat de lucht ineens latent onstabiel van opbouw kan worden, met als gevolg dat convectie verder omhoog kan! Dat is wat ik denk dat er gebeurd is: bestaande convectie heeft aan de wolkentoppen voor geforceerde optilling van luchtpakketjes in die droge laag gezorgd, zodat die laag afkoelde en latent onstabiel werd. Dit had als gevolg dat de atmosfeer een stuk dieper onstabiel van opbouw werd en de convectie dus ook hoger kon komen.
E.e.a. is grafisch hieronder weergegeven: de rode lijnen vanaf 650, 550 en 400 hPa geven het droogadiabatisch optillen van luchtpakketjes weer en de groene lijn geeft het resulterend (verzadige) profiel weer. Zoals je ziet aan de hand van de blauwe lijn (die het pad van een natadiabatisch opstijgend luchtpakketje vanaf de LCL weergeeft) is de lucht ineens niet tot 400 hPa maar tot 250 hPa onstabiel van opbouw en kan convectie 2 kilometer verder doorgroeien.
Ik denk niet dat het optillen van die droge laag in één keer is gebeurd, maar dat dit in stappen is gebeurd naar mate de convectie verder groeide. Wat betreft potentiële onstabiliteit wil ik nog opmerken dat een laag soms te droog kan zijn om te condenseren door optilling (de optilling is te zwak) of omdat de lucht over te diepe laag droog is zodat de convectie niet tot zijn maximaal potentiële hoogte komt.
Tot slot, de lifted-index is het temperatuurverschil tussen de temperatuur van een natadiabatisch opgetilt luchtpakketje vanaf het condensatiepunt (LCL) van een luchtpakketje dat droogadiabatisch wordt opgetilt vanaf bijv. de grond, en de omgevingstemperatuur. Zie hieronder.
Gr. Ben
Bericht laatst bijgewerkt: 28-03-2006 21:30
