Het belang van code rood werd hier betwist; ten onrechte naar mijn idee. En zonder kennis van zaken ben ik bang. Ik heb daarbij geen valide argument gehoord in de zin dat gisteravond al duidelijk zou zijn dat bepaalde provincies daar niet onder moesten vallen. Het argument dat je zorgvuldig moet zijn met code rood en deze niet onnodig moet afgeven, is op zich juist. Was dit onzorgvuldig?
Ik ben geen deskundige, maar kan wel een reeks factoren bedenken waarop een verwachting gebaseerd wordt. Er één uit pikken, bijvoorbeeld de wegdektemperatuur, lijkt me nogal simplistisch en voorbij te gaan aan de complexiteit van de materie. Ijzel constateren kan iedereen, ijzel voorspellen niet.
Het is hier al meer opgemerkt, het is vaak een dubbeltje op zijn kant, waarbij een paar tienden van een graad verschil kan maken. Bij alle factoren zit een onzekerheidsmarge die een exacte voorspelling in een overgangsgebied heel moeilijk maken. Dat is mijn visie en ik zal proberen aan te geven welke factoren naar mijn inzicht een rol spelen.
1. Hoe is de temperatuur op grotere hoogte? Ergens smelt sneeuw op hoogte. Daarna valt de regen door een koudere luchtlaag en zal onderkoeld raken. Hoe dik is die koudere laag? Hoe ver wordt de regen onderkoeld?
2. In de onderste paar honderd meter is de temperatuur in het geval van vandaag boven 0. Wat zegt dit? Zolang de lucht erg droog is kan de regen onderkoeld blijven, ook als de luchttemperatuur iets boven 0 is.
3. Als onderkoelde regen op de grond valt, zal een klein deel overgaan in ijs. Heeft de bodem een temperatuur boven 0, dan zal in eerste instantie dat ijs direct smelten. De bodem koelt daardoor echter af. Als dit proces lang genoeg duurt, koelt de bodem af tot het vriespunt. Warmte van onderuit is niet meer te verwachten, want de vorst zit in de grond.
Conclusie: je kan slechts beslissen over het ontstaan van ijzel op de weg als je dit hele thermodynamische proces door gaat en op basis van berekeningen bepaalt of er kans is dat er zich ijs op een wegdek vast zet.
Tenslotte: er kan niet voor iedere plaats een code gegeven worden. Daarom wordt deze per provincie opgegeven. Zuid Holland bijvoorbeeld is vrij uitgestrekt van oost naar west. In Hellevoetsluis zou iets anders gebeuren dan in het oosten van de provincie. Dat is ieder bekend. Toch moest voor de kans op ijzel gerekend worden met de vraag of er ergens in de provincie een redelijke kans op ijzel was.
Opnieuw twee opmerkingen hierbij.
Bij 2: dat is een punt inderdaad: vallende regendruppels nemen ongeveer de natteboltemperatuur aan. Meestal is tijdens regenval de relatieve vochtigheid wel erg hoog.
Bij 3: Dit is niet juist: als onderkoelde regen op de grond valt bevriest deze per druppel vrijwel direct. Dit gaat echt heel snel, omdat de mechanische trigger van het op de bodem vallen het onmogelijk maakt dat bij een temperatuur onder nul de waterfase kan blijven bestaan. Daarom wordt het ook op een bodem die nog iets boven nul is toch een ijsvloer. Dat blijft dan niet lang zo, maar het bevriezen gaat zeg maar momentaan. Je hebt dus bij onderkoelde regen nauwelijks de bodemtemperatuur nodig om af te schatten of het glad zal worden.
