Klopt Jan. De traagheid is een probleem. Ik vind de menselijke psychologie rond klimaatveranderingen daarom nog fascinerender dan de klimaatveranderingen zelf. Elke onzekerheid, elke mogelijke schade aan het eigenbelang op korte termijn, en het gevoel dat individuele bijdragen er niet echt toe doen, dragen sterk bij aan afwachtendheid.
De complexiteit van het hele klimaatprobleem maakt het ons ook wel erg moeilijk. Een groot probleem is dat de beheersing ('control') van complexe systemen alleen goed mogelijk is met regelsystemen die zelf ook een grote mate van complexiteit hebben. Als het al lukt om alle parameters die met het klimaat te maken hebben in nauwkeurige modellen samen te vatten, dan nog zit je met een paar lastige dingen:
1. Complexe systemen zijn fundamenteel onvoorspelbaar, als je maar ver genoeg vooruit kijkt. Reden waarom we bijvoorbeeld nooit zullen weten wat het weer een half jaar verderop precies zal zijn.
2. De menselijke samenlevingen vormen zelf een zeer complex systeem, dat zichzelf niet kan goed 'regelen'. Daardoor wordt het extra lastig om iets dat zo groot is als het klimaat, als mensheid op mondiale schaal te 'beheersen'.
In die zin heb ik ook ernstige bedenkingen bij geo-engineering.
( 340)