Rond 2000 zijn er meerdere kenteringen te zien in het klimaat.
Zo zijn de stratosferische winden verandert, zoals de QBO en de winterse poolwervels. In de loop van de jaren '80 en in de jaren '90 was de poolwervel nogal sterk maar na 2000 is het aantal SSW's flink toegenomen (zoals ook deze winter weer). Dit heeft ook effect gehad op de troposfeer. De stijgende trend in de (N)AO of de NAM (northern annular mode) is eind jaren '90 tot staan gebracht en lijkt zelfs te zijn gekeerd. Boven het zuidelijk halfrond is hetzelfde patroon te zien bij de SAM (southern annular mode). Graag verwijs ik naar een studie van Wouter (zie link), die hier ongetwijfeld meer over kan vertellen.
. O.m. hoofdstuk 3.2 is interessant.
Verder is de PDO, het grote raamwerk achter ENSO, in de koude fase gekomen. Na de krachtige El Nino van 1997/98 houdt hij zich vrij rustig terwijl La Nina's juist uitgesprokener lijken te zijn geworden.
Terugkomend op de stratosfeer is ook de afbraak van de ozonlaag gestabiliseert wat mogelijk gevolgen heeft voor de circulatie en het waterdampgehalte en andersom.
Daarnaast is de stijging van het methaangehalte tot staan gebracht. Een belangrijke bron van stratosferisch waterdamp is de fotodissociatie van methaan. Misschien dat hierbij ook de zonneaktiviteit een rol speelt. De stralingsintensiteit in het UV variërt relatief sterk met de zonneaktiviteit. Aangenomen dat fotochemische reactie hoofdzakelijk door het kortgolvige deel van het zonnespectrum worden gestuurd wordt er zo minder methaan geoxideert en komt er minder waterdamp vrij.
Is de trend in het stratosferisch watergehalte een feedback van het versterkte broeikaseffect?
Volgens diverse modelstudies stijgen de waterdampconcentraties in zowel de troposfeer als de stratosfeer. Dit is dan een positieve terugkoppeling in het klimaat. Tot 2000 leken de waarnemingen dit te bevestigen. Echter sindsdien is het gedaald terwijl de CO2-concentraties stijgen.
Zeer interessant in dit kader is het proefschrift van een ander forumlid, Alwin Haklander.
Volgens hem neemt de Brewer-Dobson circulatie toe o.i.v. het versterkte broeikaseffect. Nu blijkt het waterdampgehalte gevoelig te zijn voor deze kringloop. De stijgende tak boven de tropen zuigt de tropopauze omhoog die daardoor extra afkoelt en verder uitdroogt. Een versterking van de Brewer-Dobson circulatie leidt tot een uitdroging van de stratosfeer. In dit geval is er sprake van een negatieve terugkoppeling.
Hieronder het citaat van PCCC:
"Broeikaseffect versnelt herstel ozonlaag
Op 24 september heeft Alwin Haklander zijn proefschrift met de titel ‘The Brewer-Dobson circulation: interannual variability and the climate change’ verdedigd. Hoe sneller de Brewer-Dobson circulatie is, hoe sneller CFK’s uit de atmosfeer verdwijnen en de ozonlaag kan herstellen, concluderen de onderzoekers Alwin Haklander (Technische Universiteit Eindhoven) en Peter Siegmund (KNMI).
Afbraak ozonlaag
De dunner geworden ozonlaag herstelt pas als ozonafbrekende stoffen, met name CFK’s, uit de atmosfeer zijn verwijderd. Deze chloorfluorkoolstoffen worden op grote hoogte afgebroken door UV-straling, die daar het sterkst is.
CFK’s komen in de hogere luchtlagen terecht door de zogeheten Brewer-Dobson circulatie. Deze beweging wordt aangedreven door grootschalige slingeringen in de luchtstroming op grote hoogte. Zo wordt de lucht in de winterperiode op het Noordelijke Halfrond bij de evenaar omhoog gedreven, gaat vervolgens noordwaarts en komt bij de Noordpool weer omlaag. De meegevoerde CFK’s worden dan door de sterke UV-straling in de hogere luchtlagen voor een groot deel afgebroken.
Bevindingen onderzoek
Hoe sneller de Brewer-Dobson circulatie is, hoe sneller CFK’s uit de atmosfeer verdwijnen en de ozonlaag kan herstellen, concluderen de onderzoekers. Tijdens hun onderzoek hebben klimaatmodellen aangegeven dat het versterkte broeikaseffect zorgt voor een sneller verloop van de Brewer-Dobson circulatie.
De luchtaandrijving wordt namelijk sterker naarmate de temperatuurverschillen groter zijn. Door het versterkte broeikaseffect neemt de temperatuur tussen de vijftien en twintig kilometer hoogte boven de tropen toe, terwijl deze bij de polen juist afneemt. Hierdoor worden de temperatuurverschillen tussen de tropen en de polen vergroot en daarmee het tempo waarmee de Brewer-Dobson circulatie de CFK’s uit de atmosfeer helpt te verwijderen. "
(Invalid img)
Victor
Zo zijn de stratosferische winden verandert, zoals de QBO en de winterse poolwervels. In de loop van de jaren '80 en in de jaren '90 was de poolwervel nogal sterk maar na 2000 is het aantal SSW's flink toegenomen (zoals ook deze winter weer). Dit heeft ook effect gehad op de troposfeer. De stijgende trend in de (N)AO of de NAM (northern annular mode) is eind jaren '90 tot staan gebracht en lijkt zelfs te zijn gekeerd. Boven het zuidelijk halfrond is hetzelfde patroon te zien bij de SAM (southern annular mode). Graag verwijs ik naar een studie van Wouter (zie link), die hier ongetwijfeld meer over kan vertellen.
. O.m. hoofdstuk 3.2 is interessant. Verder is de PDO, het grote raamwerk achter ENSO, in de koude fase gekomen. Na de krachtige El Nino van 1997/98 houdt hij zich vrij rustig terwijl La Nina's juist uitgesprokener lijken te zijn geworden.
Terugkomend op de stratosfeer is ook de afbraak van de ozonlaag gestabiliseert wat mogelijk gevolgen heeft voor de circulatie en het waterdampgehalte en andersom.
Daarnaast is de stijging van het methaangehalte tot staan gebracht. Een belangrijke bron van stratosferisch waterdamp is de fotodissociatie van methaan. Misschien dat hierbij ook de zonneaktiviteit een rol speelt. De stralingsintensiteit in het UV variërt relatief sterk met de zonneaktiviteit. Aangenomen dat fotochemische reactie hoofdzakelijk door het kortgolvige deel van het zonnespectrum worden gestuurd wordt er zo minder methaan geoxideert en komt er minder waterdamp vrij.
Is de trend in het stratosferisch watergehalte een feedback van het versterkte broeikaseffect?
Volgens diverse modelstudies stijgen de waterdampconcentraties in zowel de troposfeer als de stratosfeer. Dit is dan een positieve terugkoppeling in het klimaat. Tot 2000 leken de waarnemingen dit te bevestigen. Echter sindsdien is het gedaald terwijl de CO2-concentraties stijgen.
Zeer interessant in dit kader is het proefschrift van een ander forumlid, Alwin Haklander.
Volgens hem neemt de Brewer-Dobson circulatie toe o.i.v. het versterkte broeikaseffect. Nu blijkt het waterdampgehalte gevoelig te zijn voor deze kringloop. De stijgende tak boven de tropen zuigt de tropopauze omhoog die daardoor extra afkoelt en verder uitdroogt. Een versterking van de Brewer-Dobson circulatie leidt tot een uitdroging van de stratosfeer. In dit geval is er sprake van een negatieve terugkoppeling.
Hieronder het citaat van PCCC:
"Broeikaseffect versnelt herstel ozonlaag
Op 24 september heeft Alwin Haklander zijn proefschrift met de titel ‘The Brewer-Dobson circulation: interannual variability and the climate change’ verdedigd. Hoe sneller de Brewer-Dobson circulatie is, hoe sneller CFK’s uit de atmosfeer verdwijnen en de ozonlaag kan herstellen, concluderen de onderzoekers Alwin Haklander (Technische Universiteit Eindhoven) en Peter Siegmund (KNMI).
Afbraak ozonlaag
De dunner geworden ozonlaag herstelt pas als ozonafbrekende stoffen, met name CFK’s, uit de atmosfeer zijn verwijderd. Deze chloorfluorkoolstoffen worden op grote hoogte afgebroken door UV-straling, die daar het sterkst is.
CFK’s komen in de hogere luchtlagen terecht door de zogeheten Brewer-Dobson circulatie. Deze beweging wordt aangedreven door grootschalige slingeringen in de luchtstroming op grote hoogte. Zo wordt de lucht in de winterperiode op het Noordelijke Halfrond bij de evenaar omhoog gedreven, gaat vervolgens noordwaarts en komt bij de Noordpool weer omlaag. De meegevoerde CFK’s worden dan door de sterke UV-straling in de hogere luchtlagen voor een groot deel afgebroken.
Bevindingen onderzoek
Hoe sneller de Brewer-Dobson circulatie is, hoe sneller CFK’s uit de atmosfeer verdwijnen en de ozonlaag kan herstellen, concluderen de onderzoekers. Tijdens hun onderzoek hebben klimaatmodellen aangegeven dat het versterkte broeikaseffect zorgt voor een sneller verloop van de Brewer-Dobson circulatie.
De luchtaandrijving wordt namelijk sterker naarmate de temperatuurverschillen groter zijn. Door het versterkte broeikaseffect neemt de temperatuur tussen de vijftien en twintig kilometer hoogte boven de tropen toe, terwijl deze bij de polen juist afneemt. Hierdoor worden de temperatuurverschillen tussen de tropen en de polen vergroot en daarmee het tempo waarmee de Brewer-Dobson circulatie de CFK’s uit de atmosfeer helpt te verwijderen. "
(Invalid img)
Victor
Bericht laatst bijgewerkt: 18-02-2010 02:47