[...]
Het laatste is waar het inderdaad om draait. Begripsverwarring ligt hier trouwens op de loer.
[...]
Albedo is wel degelijk van belang! Witte wolkentoppen koelen in de nacht beter af dan een grijze bodem, bij gelijke emissiviteit. Mist absorbeert een bepaalde hoeveelheid langgolvige straling afkomstig van de atmosfeer, de precieze hoeveelheid hangt af van de emissiviteit maar ook van de albedo in het langgolvige deel van het spectrum.
Even voor de duidelijkheid: Kirchoff's wet stelt dat absorptiviteit en emissiviteit gelijk zijn bij dezelfde golflengte. Anders gezegd, een lichaam absorbeert even effectief als het uitstraalt. De emissiviteit (en daarmee absorptiviteit) van een mistlaag is heel anders dan een bodem. Tot zover zijn wij het eens.
Een oppervlak heeft verder een albedo, oftewel de fractie aan inkomende straling die wordt weerkaatst. De albedo hangt af van het materiaal én de golflengte. Voor kortgolvige straling is de albedo gemiddeld over de aarde zo'n 30%. Voor langgolvige straling is die veel lager, gemiddeld over de aarde 3%, maar bij wolkentoppen uiteraard hoger, tot 15% (cijfers uit documentatie van RRTM langgolvig stralingsschema, wordt o.a. gebruikt in ECMWF). Dit betekent dat bij 280 W/m2 aan binnenkomende langgolvige straling, er nog tussen 8 en 42 W/m2 wordt gereflecteerd! Voor de dagelijkse praktijk is die impact meestal klein, al is 40 W/m2 nog wel substantieel. In klimaatmodellen is dit absoluut een belangrijke factor om goed te krijgen.
[...]
Mist is één van de oorzaken en meestal de voornaamste. Dat is al decennia geleden empirisch vastgesteld, o.a. met de meetmast van Cabauw. Wel is er een overgangsgebied, tussen 1 en 2,5 m/s ongeveer, waarin het effect kan optreden dat jij noemt: een windtoename van 1,5 naar 2,5 m/s werkt mistvorming in de hand, terwijl de afkoeling stagneert. Daarna gaat pas de mist ook zelf bijdragen aan de stagnatie.
Dit wist ik niet. Ik ging er (onbewust) vanuit dat albedo alleen voor kortgolvige straling gold. Maar het is niet meer dan logisch dat het voor het gehele stralingsspectrum geldt. Terloops heb ik de albedo dus al genoemd bij de opmerking dat de emmisiviteit van de mistlaag niet gelijk is aan die van een zwarte straler. Interessante toevoeging. Ik wist niet dat wolken zoveel langgolvige straling konden reflecteren.
[...]
Uiteraard, er komt ook al eerder warmte vrij. Wel praat je over een verschil in schaal waarop het optreedt, natuurlijk. Bij mistvorming gaat de condensatie over een hele luchtlaag i.p.v. alleen in een minuscuul laagje bij de bodem.
Ik zou dat niet willen onderschatten. In een heldere, vochtige nacht zonder mist kan zich toch een behoorlijke hoeveelheid dauw afzetten op het gras. Het gaat uiteindelijk om de hoeveelheid water die bij het afkoelingsproces onstaat en de daarbij vrijgekomen energie komt ook bij dauwvorming in het systeem terecht. Eigenlijk zou je in de ochtend de waterinhoud in de mist en de neerslag moeten vergelijken met de pure dauw om een indruk van de condensatiewarmte van beide processen te krijgen.
[...]
Die bedoelde ik ook, maar niet rechtstreeks in relatie tot de rest van mijn verhaal. Je mag die opmerking ook vergeten, of bij de synoptische omschrijving denken.
Gr. Ben
Dat laatste was me wel duidelijk.
groeten Victor
Bericht laatst bijgewerkt: 11-10-2010 00:17
