Als alternatieve definitie heb ik gekeken naar een hittegolf waarbij je vijf weerstations in beschouwing neemt, die allemaal een (gehomogeniseerde) meetreeks hebben vanaf 1906. Dat zijn deze stations:
- Den Helder/De Kooy
- De Bilt
- Groningen/Eelde
- Vlissingen/Souburg
- Maastricht/Beek
We kunnen daarmee een mooie lijst van hittegolven maken. Ik ben eerst uitgegaan van de huidige definitie (minimaal 5 dagen op rij met 25 graden, waarvan 3 dagen met 30 graden), maar heb twee opties bedacht om rekenen.
Gemiddeld maximum
Simpel: je berekent het gemiddelde maximum over de vijf stations. Een hittegolf is een feit, als het gemiddelde maximum op minimaal 5 dagen achtereen 25 graden haalt, en op ten minste drie dagen gemiddeld 30 graden. Dat levert 12 hittegolven op:
- 1911-08-08 t/m 1911-08-14
- 1922-05-21 t/m 1922-05-25
- 1923-07-06 t/m 1923-07-14
- 1941-07-06 t/m 1941-07-13
- 1975-08-03 t/m 1975-08-10
- 1976-06-23 t/m 1976-07-08
- 1997-08-06 t/m 1997-08-13
- 2002-07-27 t/m 2002-07-31
- 2003-08-01 t/m 2003-08-13
- 2006-07-15 t/m 2006-07-30
- 2015-06-30 t/m 2015-07-05
- 2018-07-19 t/m 2018-07-28
Aantal stations met Tx 25/30 graden
We tellen per dag het aantal stations met maximum 25 graden hoger en 30 graden of hoger. Een hittegolf telt pas als 5 dagen achtereen of langer op 3 v/d 5 stations 25 graden is gemeten, waarbij op 3 dagen ook op 3 v/d 5 stations 30 graden is gemeten. Dat levert 16 hittegolven op:
- 1911-08-08 t/m 1911-08-14
- 1922-05-21 t/m 1922-05-25
- 1923-07-05 t/m 1923-07-14
- 1941-06-20 t/m 1941-06-26
- 1941-07-06 t/m 1941-07-13
- 1947-08-14 t/m 1947-08-21
- 1948-07-26 t/m 1948-07-30
- 1975-08-03 t/m 1975-08-10
- 1976-06-23 t/m 1976-07-08
- 1990-07-30 t/m 1990-08-04
- 1997-08-06 t/m 1997-08-13
- 1999-07-28 t/m 1999-08-04
- 2003-07-31 t/m 2003-08-13
- 2006-07-15 t/m 2006-07-30
- 2015-06-30 t/m 2015-07-05
- 2018-07-19 t/m 2018-07-27
Als we de grens op 2 v/d 5 stations leggen, groeit de lijst naar 30 hittegolven:
- 1906-08-31 t/m 1906-09-04
- 1911-07-25 t/m 1911-08-02
- 1911-08-08 t/m 1911-08-14
- 1917-06-15 t/m 1917-06-19
- 1922-05-21 t/m 1922-05-25
- 1923-07-05 t/m 1923-07-14
- 1941-06-20 t/m 1941-06-26
- 1941-07-06 t/m 1941-07-13
- 1947-05-30 t/m 1947-06-04
- 1947-07-22 t/m 1947-07-29
- 1947-08-14 t/m 1947-08-21
- 1948-07-26 t/m 1948-07-30
- 1975-08-03 t/m 1975-08-10
- 1976-06-23 t/m 1976-07-08
- 1982-07-29 t/m 1982-08-04
- 1990-07-30 t/m 1990-08-04
- 1994-07-19 t/m 1994-07-28
- 1995-07-29 t/m 1995-08-03
- 1997-08-06 t/m 1997-08-13
- 1999-07-28 t/m 1999-08-04
- 2001-08-22 t/m 2001-08-26
- 2003-07-31 t/m 2003-08-13
- 2004-08-02 t/m 2004-08-11
- 2006-06-09 t/m 2006-06-13
- 2006-06-30 t/m 2006-07-06
- 2006-07-15 t/m 2006-07-30
- 2010-07-07 t/m 2010-07-11
- 2015-06-30 t/m 2015-07-05
- 2017-06-18 t/m 2017-06-22
- 2018-07-19 t/m 2018-07-28
Andere grenzen: 25 en 28 graden
Omdat Vlissingen en De Kooy een gemiddeld lager maximum dan De Bilt, Eelde en Maastricht hebben, valt er iets voor te zeggen om de grenzen wat te versoepelen. Bijvoorbeeld door geen 30 graden maar 28 graden aan te houden. In het geval van het gemiddeld maximum kom je dan op 35 landelijke hittegolven. Met het tellen van stations kom je op 39, uitgaande van 3 v/d 5 stations.
Conclusie
Als je alleen kijkt naar De Bilt, heb je 25 landelijke hittegolven. Ga je gemiddelden gebruiken over de vijf langstmetende stations, of je wil dat de criteria worden gehaald op minimaal 3 stations, kom je altijd tot minder hittegolven. Gerekend vanaf 2 stations komen er pas meer hittegolven.
Als je rekening houdt met het verschil tussen kustklimaat en binnenland, door het criterium van 30 graden te verzachten naar 28 graden, kom je tot bijna 40 hittegolven.
De hittegolf van 2018 duurt voort, als je kijkt naar het gemiddelde maximum, maar niet als minimaal 3 stations 25 graden moeten halen, doch weer wel bij 2 stations.
Gr. Ben
Bedankt Ben, voor dit rekenwerk. Ik word op mijn wenken bediend na mijn opmerkingen gisteren. 
We zien dat iedere methode zijn eigen lijst heeft en voor elk alternatief is wel iets te zeggen. Ik ben er niet voor om de kriteria te versoepelen, wat in de derde lijst is gebeurd. Voor het spotten van zomers met warmte zonder hittegolf heb ik de warmte-periode geïntroduceerd. Dat geeft een ruimer beeld, zoals in de winter de vorstperiode een beeld geeft; met alleen de koudegolf is dat beeld m.i. zeer onvolledig.
Een paar zaken vallen mij op:
1. De zomer van 1947 is bij het eerste alternatief verdwenen uit de lijst. Was die zomer toch niet zo spectaculair heet als vroeger gedacht werd. Mensen van de generatie voor mij spraken altijd met groot ontzag voor deze zomer. Dat het een lange, warme (en droge?) zomer was staat buiten kijf.
2. De hittegolf van 1990 is ook uit het eerste alternatief verdwenen. Het was een bijzondere hittegolf door de extreme temperaturen op 4 augustus (die ook het TV-journaal haalden). Het ging naar waarden boven 36 in Limburg en tot 34,9 in Rotterdam. Als je een opwarming van 1 graad veronderstelt is dat bijna te vergelijken met de topwaarden van deze week. Die hittegolf staat me bij als de dag van gisteren. Maar dat is natuurlijk geen valide argument in deze discussie
3. In alle alternatieven is de langste hittegolf, namelijk die uit 1975, gereduceerd tot van 18 tot 8 dagen. Kennelijk heeft er in een aantal stations een breuk gezeten. Daarmee is 1976 met 17 dagen de langste en wel in alle alternatieven! Toch de indrukwekkendste hittegolf met landeljk de grootste impact.
Hoe belangrijk is het om de definitie te wijzigen? Het is slechts één van de methoden om buitengewone warmte in een zomer te registrenen. Met de warmte-periode (reeks van minimaal 5 dagen met Tg>=18,0 en daarin minstens 3 zomerse dagen) erbij wordt het beeld ruimer. Daarin komen ook minder spectaculaire zomers aan bod en vallen koelere zomers op door afwezigheid van een warmteperiode. En verder hebben we de warme, zomerse en tropische dagen, om maar iets te noemen.
Ik ben er overigens niet voor om de grens van 30 naar 28 te verleggen. Is in een tijd van opwarming naar mijn idee ook niet logisch.
Zal het KNMI mee gaan in de gedachte dat we de definitie moeten wijzigen? Ik betwijfel het. Om van ingewikkelder definities met nog meer stations maar te zwijgen.
[edit] Tenslotte: wat mij nog een beetje dwars zit is zijn de metingen van Maastricht. Worden toch op het vliegveld op 70 meter hoogte gemeten? Zijn dus niet representatief voor wat "beneden" ervaren wordt. 0,7o kan in grensgevallen het verschil maken. [/edit]
Groet,
Cees