Iemand commentaar (voordat ik het verzend?)
Groeten,
Wouter
Sedert enkele weken is de hoeveelheid berichtgeving omtrent het versterkte broeikaseffect sterk toegenomen. Als klimatoloog kan ik dit alleen maar toejuichen. Toch zou ik graag op enkele punten willen wijzen. In deze krant, maar ook in andere, worden regelmatig specialisten aan het woord gelaten over het versterkte broeikaseffect (bv. DS 18 november). In veel gevallen zijn dit echter specialisten in een andere wetenschappelijke tak dan de klimatologie. Enerzijds is het welkom dat andere wetenschappers zich interesseren in het versterkte broeikaseffect, maar velen van deze zogenaamde specialisten voelen zich geroepen de algehele consensus die er over dit onderwerp bestaat bij klimatologen aan te vallen. Op zich is dit niet verkeerd, maar het gebeurt met de verkeerde argumenten, argumenten die fysisch gezien weinig steek houden. Daarvoor kunnen verschillende redenen bestaan:
Ofwel is de persoon misschien wél op de hoogte van zijn vakgebied, maar niet van de klimatologie. Dit is geen schande, ik ben ook niet op de hoogte van de epidemiologie. Maar ik spreek me dan ook niet in het openbaar uit over de epidemiologie gebruik maken van mijn titel van klimatoloog. Zich als specialist voordoen in een tak die men niet beheerst is een vorm van liegen en dus een zware professionele fout.
Ofwel is de persoon in kwestie heel goed op de hoogte van de klimatologie, en dan liegt hij bewust over enkele aspecten ervan. Dit is een even grote fout.
Ik wil verder van dit schrijven gebruik maken om enkele fouten tegen de wetenschap recht te zetten. Een typisch argument dat gebruikt wordt om de theorie van het versterkte broeikaseffect onderuit te halen is dat het onmogelijk is, het weer een maand vooruit te voorspellen. Dit heeft echter weinig met klimatologie te maken. Klimatologie is de wetenschap die praat over het gemiddelde van de meteorologische omstandigheden (het gemiddelde van het weer dus). Het is veel gemakkelijker om gemiddeldes te voorspellen dan om iedere situatie afzonderlijk te voorspellen. Dit is een basiswet van de fysica en het ontkennen wijst op onkunde of op kwade wil. Laat mij een voorbeeld geven om dit te verduidelijken. Als men met een dobbelsteen smijt is het onmogelijk te voorspellen wat de uitkomst zal zijn. Het is echter duidelijk dat als men honderd maal smijt, het gemiddelde rond de 3,5 zal liggen. Klopt dit niet (gemiddelde van bv. 4,5), dan kan men nog honderd maal smijten, en nog eens. Blijft het gemiddelde sterk afwijken van 3,5 dan kan men fraude met de dobbelsteen vaststellen. Dit is analoog met het klimaat. Eén warme of koude dag bewijst niets (één dobbelsteenworp), zelfs één warm seizoen of één koud seizoen (enkele dobbelsteenworpen). Maar het consequent voorkomen van te warme seizoenen bewijst wel iets. Dat de laatste jaren, heel veel maandrecords en seizoensrecords (langs de warme kant uiteraard) te Ukkel opgeleverd hebben bewijst al iets. En als dit dan nog wereldwijd optreedt dan geeft dit nog verdere bewijzen. Een andere typische aanval is stellen dat klimatologen betaald zijn om het broeikaseffect te promoten. Dit is een zware aanval op mij en vele van mijn collega’s. Dit is een aanval op de grond van ons werk want indien dit zou kloppen zouden wij ons werk niet goed doen en zouden wij geen wetenschappers genoemd mogen worden want wetenschappers zijn mensen die zoeken naar de waarheid. Als men een bakker zou beschuldigen dat hij zijn brood vergiftigt en dat hij daar geld voor krijgt, dan is het gemakkelijk om de (on)waarheid van die stelling te bewijzen. Laat de bakker van zijn brood eten, de volgende dag weet men het antwoord. Blijft men hem daarna beschuldigen van liegen dan kan hij naar de rechter stappen vanwege smaad. Spijtig genoeg hebben wij de tijd niet om te wachten en te kijken of al de voorspellingen die gemaakt worden voor de 21e eeuw kloppen. Wij kunnen dus niet zo gemakkelijk bewijzen dat we gelijk hebben als die bakker in het voorbeeld hierboven. Maar ik wil er hier op wijzen dat zowat alle consensus-voorspellingen volgend uit de versterkte broeikastheorie die reeds getest zijn (bv. de opwarming tot nu toe) tot nu toe uitgekomen zijn.
Weinigen zullen ontkennen dat er ook voordelen zijn aan een versterkt broeikaseffect, maar verschillende rapporten hebben al duidelijk aangetoond dat de voordelen niet opwegen ten opzichte van de nadelen en dat de prijs om niets te doen niet opweegt ten opzichte van de prijs om iets te doen (DS 30 oktober). Naar mijn weten wil geen enkele klimatoloog ons terugvoeren naar een energiegebruik zoals in de middeleeuwen, iets waar Dhr. Bonneux ons in zijn tekst impliciet van beschuldigt. Weinig echte klimatologen zullen één fenomeen toewijzen aan het versterkte broeikaseffect, zij kennen al te goed de grilligheid van de natuur. Maar er is een consensus onder klimatologen, en die is er zeker niet zonder reden, dat de aarde opwarmt, dat dit veroorzaakt wordt door de mens en dat er dringend opgetreden moet worden. Het is goed dat er hierover veelvuldig berichtgeving is in de kranten, maar laat dan de berichtgeving correct zijn, door mensen die weten waarover ze spreken en bereid zijn de waarheid te vertellen.
Wouter Lefebvre
De auteur is klimatoloog aan de UCL (Université Catholique de Louvain, Louvain-la-Neuve)
Groeten,
Wouter
Sedert enkele weken is de hoeveelheid berichtgeving omtrent het versterkte broeikaseffect sterk toegenomen. Als klimatoloog kan ik dit alleen maar toejuichen. Toch zou ik graag op enkele punten willen wijzen. In deze krant, maar ook in andere, worden regelmatig specialisten aan het woord gelaten over het versterkte broeikaseffect (bv. DS 18 november). In veel gevallen zijn dit echter specialisten in een andere wetenschappelijke tak dan de klimatologie. Enerzijds is het welkom dat andere wetenschappers zich interesseren in het versterkte broeikaseffect, maar velen van deze zogenaamde specialisten voelen zich geroepen de algehele consensus die er over dit onderwerp bestaat bij klimatologen aan te vallen. Op zich is dit niet verkeerd, maar het gebeurt met de verkeerde argumenten, argumenten die fysisch gezien weinig steek houden. Daarvoor kunnen verschillende redenen bestaan:
Ofwel is de persoon misschien wél op de hoogte van zijn vakgebied, maar niet van de klimatologie. Dit is geen schande, ik ben ook niet op de hoogte van de epidemiologie. Maar ik spreek me dan ook niet in het openbaar uit over de epidemiologie gebruik maken van mijn titel van klimatoloog. Zich als specialist voordoen in een tak die men niet beheerst is een vorm van liegen en dus een zware professionele fout.
Ofwel is de persoon in kwestie heel goed op de hoogte van de klimatologie, en dan liegt hij bewust over enkele aspecten ervan. Dit is een even grote fout.
Ik wil verder van dit schrijven gebruik maken om enkele fouten tegen de wetenschap recht te zetten. Een typisch argument dat gebruikt wordt om de theorie van het versterkte broeikaseffect onderuit te halen is dat het onmogelijk is, het weer een maand vooruit te voorspellen. Dit heeft echter weinig met klimatologie te maken. Klimatologie is de wetenschap die praat over het gemiddelde van de meteorologische omstandigheden (het gemiddelde van het weer dus). Het is veel gemakkelijker om gemiddeldes te voorspellen dan om iedere situatie afzonderlijk te voorspellen. Dit is een basiswet van de fysica en het ontkennen wijst op onkunde of op kwade wil. Laat mij een voorbeeld geven om dit te verduidelijken. Als men met een dobbelsteen smijt is het onmogelijk te voorspellen wat de uitkomst zal zijn. Het is echter duidelijk dat als men honderd maal smijt, het gemiddelde rond de 3,5 zal liggen. Klopt dit niet (gemiddelde van bv. 4,5), dan kan men nog honderd maal smijten, en nog eens. Blijft het gemiddelde sterk afwijken van 3,5 dan kan men fraude met de dobbelsteen vaststellen. Dit is analoog met het klimaat. Eén warme of koude dag bewijst niets (één dobbelsteenworp), zelfs één warm seizoen of één koud seizoen (enkele dobbelsteenworpen). Maar het consequent voorkomen van te warme seizoenen bewijst wel iets. Dat de laatste jaren, heel veel maandrecords en seizoensrecords (langs de warme kant uiteraard) te Ukkel opgeleverd hebben bewijst al iets. En als dit dan nog wereldwijd optreedt dan geeft dit nog verdere bewijzen. Een andere typische aanval is stellen dat klimatologen betaald zijn om het broeikaseffect te promoten. Dit is een zware aanval op mij en vele van mijn collega’s. Dit is een aanval op de grond van ons werk want indien dit zou kloppen zouden wij ons werk niet goed doen en zouden wij geen wetenschappers genoemd mogen worden want wetenschappers zijn mensen die zoeken naar de waarheid. Als men een bakker zou beschuldigen dat hij zijn brood vergiftigt en dat hij daar geld voor krijgt, dan is het gemakkelijk om de (on)waarheid van die stelling te bewijzen. Laat de bakker van zijn brood eten, de volgende dag weet men het antwoord. Blijft men hem daarna beschuldigen van liegen dan kan hij naar de rechter stappen vanwege smaad. Spijtig genoeg hebben wij de tijd niet om te wachten en te kijken of al de voorspellingen die gemaakt worden voor de 21e eeuw kloppen. Wij kunnen dus niet zo gemakkelijk bewijzen dat we gelijk hebben als die bakker in het voorbeeld hierboven. Maar ik wil er hier op wijzen dat zowat alle consensus-voorspellingen volgend uit de versterkte broeikastheorie die reeds getest zijn (bv. de opwarming tot nu toe) tot nu toe uitgekomen zijn.
Weinigen zullen ontkennen dat er ook voordelen zijn aan een versterkt broeikaseffect, maar verschillende rapporten hebben al duidelijk aangetoond dat de voordelen niet opwegen ten opzichte van de nadelen en dat de prijs om niets te doen niet opweegt ten opzichte van de prijs om iets te doen (DS 30 oktober). Naar mijn weten wil geen enkele klimatoloog ons terugvoeren naar een energiegebruik zoals in de middeleeuwen, iets waar Dhr. Bonneux ons in zijn tekst impliciet van beschuldigt. Weinig echte klimatologen zullen één fenomeen toewijzen aan het versterkte broeikaseffect, zij kennen al te goed de grilligheid van de natuur. Maar er is een consensus onder klimatologen, en die is er zeker niet zonder reden, dat de aarde opwarmt, dat dit veroorzaakt wordt door de mens en dat er dringend opgetreden moet worden. Het is goed dat er hierover veelvuldig berichtgeving is in de kranten, maar laat dan de berichtgeving correct zijn, door mensen die weten waarover ze spreken en bereid zijn de waarheid te vertellen.
Wouter Lefebvre
De auteur is klimatoloog aan de UCL (Université Catholique de Louvain, Louvain-la-Neuve)
