Wanneer je de lijn trekt vanaf 1940 ziet het er heel anders uit en valt er eigenlijk geen goede lijn te trekken en wanneer je dit vanaf (bijv)1500 doet zal het er ook heel anders uitzien. Sowieso moet er dan een ander nulpunt bepaald worden.
Er hoeft geen ander nulpunt bepaald te worden, het hangt er maar net vanaf waartegen je de gegevens wilt afzetten. Tegen de waarde in 1500, tegen het gemiddelde over 1971-2000, wat je wilt. Dat hangt in belangrijke mate af van wat je wilt onderzoeken of aantonen: hoe sterk de opwarming is in een context van 150 jaar, of hoe slap de opwarming is in een context van 150 miljoen jaar.
De trendlijn die ik heb getekend is buitengewoon simpel, gewoon lineair. Maar voor langjarige trends worden doorgaans z.g. low-pass filters gebruikt, die alle variaties met een tijdschaal korter dan bijvoorbeeld 30 jaar eruit halen. Op basis daarvan wordt dan gekeken hoe het klimaat ontwikkelt. Dat wordt ook niet uitgedrukt in graden/decennium maar eerder in verandering tussen twee tijdstippen. Voor de moderne context wordt klimaat gedefinieerd als het gemiddelde over een periode van 30 jaar. Voor paleoklimatologie met een geologische context is dat uiteraard onbruikbare tijdschaal, daar praat je eerder over tienduizenden jaren of zelfs miljoenen jaren.
Voor de moderne context zijn gegevens over de afgelopen paar honderdduizend jaar nog relevant. De continentale drift is beperkt, we hebben alleen te maken met astronomische factoren. Er zijn ook gegevens over het verloop van de temperatuur van de afgelopen paar honderdduizend jaar. De marges zijn weliswaar vrij groot, onzekerheid tot 0,5°C en de tijdsaanduiding is onzeker met 5.000 tot 15.000 jaar (zeker zo ver terug). Dat zegt ons wel gelijk één ding: de temperatuur varieerde de afgelopen paar honderdduizend jaar, met het komen en gaan van ijstijden, met 5-7°C over een periode van ten minste 30.000 tot 50.000 jaar. De verwachting voor de rest van deze eeuw is opwarming tot ~3°C t.a.v. 1990. Een tikkeltje sneller, dus.
Uiteindelijk gaat het er ook om hoe relevant het -voor ons- is. De Aarde warmt op, maar zelfs bij 6°C opwarming komen we nog lang niet in de buurt van temperaturen die miljoenen jaren geleden heersten. Maar wat zegt dat? Dat de huidige opwarming voor ons geen probleem is? Even los van het feit dat een vergelijking met miljoenen jaren geleden onzinnig is, alleen al door continentale drift, lijkt mij dat je vooral dingen in hun context moet zien. We hebben nu te maken met opwarming van 0,6°C in de afgelopen 150 jaar en waarschijnlijk nog 2,9°C tot 2100.
Als we kijken naar de afgelopen honderdduizenden jaren, waarin we nog enigszins redelijk kunnen vergelijken zonder complicaties van continentale drift, dan blijkt dat een verandering in ongekend tempo te zijn. Het is vooral dat tempo waarin de huidige opwarming zich volstrekt die van belang is, bijvoorbeeld alleen al voor de vraag in welke mate wij als mensheid ermee om kunnen gaan. De planeet, daar zijn geen zorgen voor nodig, die overleeft die opwarming wel. De vraag is alleen of dat ook geldt voor de levende wezens die erop rondlopen, vliegen of zwemmen.
Gr. Ben
Quote selectie