Al Gore, de bijna-president van de Verenigde Staten in het jaar 2000, heeft naar eigen zeggen een nieuwe missie in het leven: zoveel mogelijk mensen informeren over ,,global warming’’, ofwel het versterkte broeikaseffect. Al enkele jaren reist Gore rond in de Verenigde Staten met een boeiende presentatie vol met grafieken, foto’s en anekdotes, die in elke plaats die hij aandoet druk bezocht wordt. Al is het alleen maar om een glimp van de voormalige presidentskandidaat op te vangen. De populariteit van de presentatie was uiteindelijk reden voor regisseur David Guggenheim, een relatief onbekende met voornamelijk afleveringen van televisieseries op zijn naam, om deze om te zetten in een documentaire bedoeld voor een wereldpubliek.
In ,,An Inconvenient Truth’’ (een ongemakkelijke waarheid) presenteert Al Gore zich als een gedreven boodschapper met verstand van zaken, al is de boodschap die hij brengt zoals de titel al stelt inderdaad niet gemakkelijk. Gore typeert de kwestie van het versterkte broeikaseffect als ,,een bovenal ethische kwestie’’, maar ondanks die mededeling is de documentaire verre gevrijwaard van politieke metaboodschappen en bevat tevens enkele dringende adviezen aan de huidige en toekomstige presidenten. Dat komt de boodschap die Gore wil overbrengen op sommige momenten niet bepaald ten goede. Gelukkig is het de meeste tijd toch vooral een aaneenschakeling van grafieken, foto’s en animaties die Gore op luchtige wijze presenteert, afgewisseld met onderhoudende relevante anekdotes van zijn tijd als jonge scholier, senator en presidentskandidaat. De wetenschap achter het verhaal is over het geheel gezien goed verzorgd en bij de tijd, maar schiet soms in de nuances her en der nog wat tekort. Vooral de geïmpliceerde directe relaties tussen bepaalde dramatische gebeurtenissen, zoals de orkaan Katrina in 2005, en het versterkte broeikaseffect doen enigszins afbreuk aan de geloofwaardigheid van Gore’s verhaal.
Al met al is An Inconvenient Truth toch een onderhoudende, goed verzorgde documentaire die op toegankelijke wijze de kwestie van het versterkte broeikaseffect presenteert aan de kijker. Hoewel de politieke interrupties en af en toe een gebrek aan nuances wat afbreuk doen aan de boodschap, maken de aaneenschakeling van feiten en spitsvondige humor meer dan genoeg goed. Gore weet zich te presenteren als iemand die werkelijk verstand van zaken heeft en het zijn missie heeft gemaakt om zoveel mogelijk mensen te informeren over de ongemakkelijke waarheid die hij heeft leren kennen. Hij doet dat op doordachte en overtuigende wijze die niets minder dan lovenswaardig is. Nu valt enkel te hopen voor Al Gore en de wetenschap dat de boodschap overkomt.
Naschrift van nu:
Het is vooral het gebrek aan nuances die op sommige momenten Gore's verhaal ondermijnen wat betreft de geloofwaardigheid. Bijvoorbeeld strikt genomen heeft hij wel gelijk met de extreme zeespiegelstijging bijvoorbeeld (hij stelt dat de zeespiegel 7 meter stijgt als ál het gletserijs op Groenland afsmelt, wat ook klopt) maar de nuance dat dit sowieso voor onze begrippen langzaam gaat en dat volledige afsmelting niet bepaald realistisch is, ontbreekt.
Nagenoeg iedereen zal wel inzien dat het erg moeilijk is om een goede, wetenschappelijk doortimmerde documentaire te maken die ook nog eens onderhoudend is. Al Gore en zijn medefilmmakers zijn mijns inziens behoorlijk geslaagd in het onderhoudende deel, maar dat is soms ten koste gegaan van de nuances. Dat lijkt mij echter onvermijdelijk: een zuiver wetenschappelijk betoog dat alle nuances bevat die nodig zijn om het juist te krijgen, is moeilijk te geven in anderhalf uur tijd en (spijtig genoeg) weinig onderhoudend. Desondanks zijn de kernpunten die Gore aanstipt zéker juist en voldoen voor het doel dat hij voor ogen heeft: mensen informeren over het bestaan van het versterkte broeikaseffect en ze tegelijk prikkelen om zelf verder in de materie te duiken. Destijds lag ik een recensie van het NRC waarin nogal de nadruk werd gelegd op de juistheid van de exacte inhoud van de wetenschappelijke kant van het verhaal maar waarin de context waarin deze documentaire gemaakt is en de doelgroep die men voor ogen had enigszins uit het oog was verloren. Dat is ook voor kijkers van deze documentaire belangrijk om te realiseren bij het aanschouwen: verlies niet de context en de brede doelgroep uit het oog.
Gr. Ben
In ,,An Inconvenient Truth’’ (een ongemakkelijke waarheid) presenteert Al Gore zich als een gedreven boodschapper met verstand van zaken, al is de boodschap die hij brengt zoals de titel al stelt inderdaad niet gemakkelijk. Gore typeert de kwestie van het versterkte broeikaseffect als ,,een bovenal ethische kwestie’’, maar ondanks die mededeling is de documentaire verre gevrijwaard van politieke metaboodschappen en bevat tevens enkele dringende adviezen aan de huidige en toekomstige presidenten. Dat komt de boodschap die Gore wil overbrengen op sommige momenten niet bepaald ten goede. Gelukkig is het de meeste tijd toch vooral een aaneenschakeling van grafieken, foto’s en animaties die Gore op luchtige wijze presenteert, afgewisseld met onderhoudende relevante anekdotes van zijn tijd als jonge scholier, senator en presidentskandidaat. De wetenschap achter het verhaal is over het geheel gezien goed verzorgd en bij de tijd, maar schiet soms in de nuances her en der nog wat tekort. Vooral de geïmpliceerde directe relaties tussen bepaalde dramatische gebeurtenissen, zoals de orkaan Katrina in 2005, en het versterkte broeikaseffect doen enigszins afbreuk aan de geloofwaardigheid van Gore’s verhaal.
Al met al is An Inconvenient Truth toch een onderhoudende, goed verzorgde documentaire die op toegankelijke wijze de kwestie van het versterkte broeikaseffect presenteert aan de kijker. Hoewel de politieke interrupties en af en toe een gebrek aan nuances wat afbreuk doen aan de boodschap, maken de aaneenschakeling van feiten en spitsvondige humor meer dan genoeg goed. Gore weet zich te presenteren als iemand die werkelijk verstand van zaken heeft en het zijn missie heeft gemaakt om zoveel mogelijk mensen te informeren over de ongemakkelijke waarheid die hij heeft leren kennen. Hij doet dat op doordachte en overtuigende wijze die niets minder dan lovenswaardig is. Nu valt enkel te hopen voor Al Gore en de wetenschap dat de boodschap overkomt.
Naschrift van nu:
Het is vooral het gebrek aan nuances die op sommige momenten Gore's verhaal ondermijnen wat betreft de geloofwaardigheid. Bijvoorbeeld strikt genomen heeft hij wel gelijk met de extreme zeespiegelstijging bijvoorbeeld (hij stelt dat de zeespiegel 7 meter stijgt als ál het gletserijs op Groenland afsmelt, wat ook klopt) maar de nuance dat dit sowieso voor onze begrippen langzaam gaat en dat volledige afsmelting niet bepaald realistisch is, ontbreekt.
Nagenoeg iedereen zal wel inzien dat het erg moeilijk is om een goede, wetenschappelijk doortimmerde documentaire te maken die ook nog eens onderhoudend is. Al Gore en zijn medefilmmakers zijn mijns inziens behoorlijk geslaagd in het onderhoudende deel, maar dat is soms ten koste gegaan van de nuances. Dat lijkt mij echter onvermijdelijk: een zuiver wetenschappelijk betoog dat alle nuances bevat die nodig zijn om het juist te krijgen, is moeilijk te geven in anderhalf uur tijd en (spijtig genoeg) weinig onderhoudend. Desondanks zijn de kernpunten die Gore aanstipt zéker juist en voldoen voor het doel dat hij voor ogen heeft: mensen informeren over het bestaan van het versterkte broeikaseffect en ze tegelijk prikkelen om zelf verder in de materie te duiken. Destijds lag ik een recensie van het NRC waarin nogal de nadruk werd gelegd op de juistheid van de exacte inhoud van de wetenschappelijke kant van het verhaal maar waarin de context waarin deze documentaire gemaakt is en de doelgroep die men voor ogen had enigszins uit het oog was verloren. Dat is ook voor kijkers van deze documentaire belangrijk om te realiseren bij het aanschouwen: verlies niet de context en de brede doelgroep uit het oog.
Gr. Ben
