Integraal vertaald uit
Science van twee weken terug, aangevuld met verduidelijkingen:
Hoe ijstijden tot hun einde komen
Als gevolg van veranderingen in de aardbaan en de stand van de rotatieas van de planeet neemt geleidelijk de hoeveelheid binnenkomende straling op aarde toe. Dit leidt tot de initiële desintegratie van de grootschalige ijskap, die zich in een isostatisch evenwicht bevindt. Het afsmelten leidt tot een vertraging van de thermohaliene circulatie, resulterend in een verlaging van de warmte-uitwisseling richting de noordelijke Atlantische Oceaan. Tezamen met de vorming van zeeijs, leidt deze afbrokkeling tot een koudepoel boven de noordelijke Atlantische Oceaan.
Dit tegengestelde effect in het noordelijke poolgebied als gevolg van veranderingen in het zuidelijk poolgebied wordt ook wel het ‘bipolaire wipeffect’ genoemd. Het is een gevolg van de koppeling tussen beide hemisferen middels de zeestromingen. De afkoeling boven de noordelijke Atlantische Oceaan zorgt voor een afzwakking van de moessonregens in Azië middels atmosferische teleconnecties. Dit beweegt ook de Intertropische Convergentiezone (ITCZ) naar het zuiden. Het oplopen van de temperatuur in het Antarctisch gebied zou een gevolg kunnen zijn van toenemende CO2-concentraties, een resultaat van het bipolaire wipeffect en van het zuidwaarts bewegen van circulatiepatronen.
Er zijn een aantal mechanische verbindingen tussen deze reeks gebeurtenissen en de toename van de atmosferische concentratie CO2. Allereerst leidt het zuidwaarts bewegen van klimaatzones ook tot het verplaatsen van de overheersende westelijke winden, wat resulteert in een toenemende windgedreven opwelling van CO2 uit de oceanen rond Antarctica. Verder leidt opwarming door het eerder genoemde bipolaire wipeffect ertoe dat het zeeijs in de zuidelijke oceanen smelt, wat ook de uitstoot van CO2 uit de oceanen doet toenemen.
Gr. Ben
Quote selectie