Beste Ben, ik wil je eerst en vooral bedanken voor dit heerlijke werkstukje. Je hebt er duidelijk veel werk ingestoken en dat wordt geapprecieerd!
Je weet natuurlijk dat ik nogal een criticus ben betreffende de klimaatsverandering (al dan niet gegrond, dat laat ik nu in het midden), daarom heb ik hier en daar enkele vragen / opmerkingen.
De enige kandidaat voor een warmere temperatuurperiode dan nu is, als we teruggaan in het gehele Holoceen (12.000 jaar terug – nu), het zogenaamde Holocene klimaatoptimum ruwweg 6.000 jaar geleden. Het is niet precies bekend hoe hoog de temperaturen toen waren maar lang werd gedacht dat het toen ruwweg even warm was als nu. Recentelijk is echter meer en meer bewijsmateriaal gekomen dat de relatieve warmte van toen wellicht beperkt is gebleven tot het noordelijk halfrond en ook nog eens enkel in de wintermaanden19. Het is dus niet zo raar als men min of meer gelooft dat het nu warmer is dan gedurende de afgelopen 12.000 jaar.
Is dit uiteindelijk nu ( = de laatste tientallen jaren) ook niet het geval, het is toch vooral het noordpoolgebied dat dramatisch opwarmt, terwijl het zuidpoolgebied net iets afkoelt! Dus op dat vlak zijn die wel te vergelijken denk ik.
Ook kan je de vergelijking nog verder doortrekken denk ik: het is tegenwoordig toch ook vooral in de wintermaanden dat de opwarming het duidelijkst naar voor komt? Ik denk niet dat de zomers echt significant heter zijn dan de zomers in de kleine ijstijd, terwijl dat met de wintertemperaturen helemaal anders ligt. Met significant bedoel ik dat dus tov de verandering in de wintermaanden, natuurlijk is de zomertemperatuur nu behoorlijk wat hoger dan in de kleine ijstijd, alleen is het verschil, denk ik, kleiner dan het verschil 'winter in kleine ijstijd' tov 'winter in het huidige klimaat'.
Om dan zomaar aan te nemen dat het nu warmer is dan tijdens het Holocene maximum vind ik dan ook een beetje verregaand.
Nog voor het laatste interglaciaal was onze planeet in de greep van een veel koudere glaciale periode met ijsgletsjers die zich uitstrekten tot ver in het continentale Verenigde Staten en dat eindigde slechts 10.000 jaar geleden. Deze reeksen van 450.000 jaar20, zie figuur 3, kunnen worden onttrokken uit ijskernen afkomstig van Antarctica en Groenland en zij tonen duidelijk glaciale-interglaciale overgangen met perioden van circa 100.000 jaar. We kunnen dus stellen dat als onze vernieuwde kennis over het Holoceen juist is, het nu warmer is dan gedurende de afgelopen 100.000 jaar. Dat is iets meer dan 100 jaar, het is de gehele geschiedenis van ons soort.
Zelfs als ik aanneem dat we nu in de warmste periode in de laatste 100.000 jaar zitten (wat ik best kan doen), dan snap ik het probleem niet helemaal. Wat wil je daarmee juist zeggen? Ik geloof nooit dat onze soort zal gaan uitsterven omdat de temperatuur nu hoger ligt dan dat dat ooit voorheen was. (K denk niet dat je dat bedoelde, maar ik wou het even vermelden, voor de zekerheid)
Andere dieren, die immers al miljoenen jaren de aarde bevolken en nog steeds quasi dezelfde zijn als toen ze destijds ‘ontstonden’, hebben immers al warmere periodes meegemaakt dan nu: enkele miljoenen jaren geleden was het beduidend warmer dan nu, en zoals jullie allemaal weten zijn we (afgezien van de laatste honderden jaren, en het Holocene maximum en enkele andere piekjes) aan een geleidelijke afkoeling van de Aarde bezig (sinds het Krijt). Echter, deze dieren bestaan nog altijd en hebben nauwelijks hinder ondervonden van klimaatsveranderingen, of het nu afkoelen of opwarmen is.
Er is niemand die de theorie van antropogene mondiale opwarming aanhangt, die beweert dat CO2 de enige factor in het oceaan-atmosfeer klimaatsysteem is. Het is een complex geheel, werkend op diverse tijdschalen en onderhevig aan talrijke forceringen en terugkoppelingen. De theorie stelt enkel dat antropogene effecten de primaire (en dus niet de enige) oorzaak zijn van de huidige opwarmende trend over de afgelopen 100 jaar. Als je naar de temperatuurreeks kijkt van de jaren ’90, dan zie je dat er flinke dippen zijn in de jaren ’92, ’93 en ’94. Dit is het gevolg van een enorme uitstoot van SO2 in de stratosfeer door de uitbarsting van de vulkaan Mt. Pinatubo. Dit betekent niet dat CO2 even op vakantie was, het betekent enkel dat het eventjes overschaduwd werd door een andere, tegenwerkende forcering.
Helemaal mee akkoord. Ik denk persoonlijk dan ook dat CO2 zowat het minst effect hebbend is. Vele zaken die echter in het verleden zorgden voor een (soms nog sterkere opwarming dan nu), zijn nu (al dan niet tijdelijk) weggevallen, waardoor het effect van CO2 opeens sterk uitvergroot wordt.
Desalniettemin valt dus niet te ontkennen dat de CO2 wsl voor een zeer groot deel de reden is voor de huidige opwarming, maar als je dat over een langere tijdspannen ziet, is het effect van de CO2 volgens mij minimaal. Er zijn andere zaken die veel belangrijker zijn voor het al dan niet afkoelen of opwarmen van de aarde en de huidige CO2 uitstoot zorgt dan ook maar voor een (in een groter tijdsgeheel gezien) klein piekje.
Maar het piekje en de opwarming is er natuurlijk wel.
De situatie is vergelijkbaar met de afkoeling die is waargenomen in de jaren ’40 en ’50. In deze periode werd de opwarming door CO2 (toen nog een veel kleinere forcering dan nu) tijdelijk overschaduw door een toename in menselijke aërosolvervuiling. Regelgeving op het gebied van vervuiling en verbeterde technologie waren verantwoordelijk voor een afname van dit type uitstoot en zodra de lucht opklaarde, kwam het CO2 signaal weer naar boven en nam het stokje over. Dit tegenwerkende effect wordt ook wel ‘global dimming’24,25,26 genoemd en is reden voor een extra zorg, namelijk dat naar mate de vervuiling verantwoordelijk voor deze compensatie afneemt, we mogelijk nog meer het effect van het versterkte broeikaseffect zullen gaan merken.
Interessant denkpatroon. (Dit is gemeend)
“Antarctic ice core samples show that the rise in carbon dioxide levels lags behind temperature rise by 800 years, therefore cannot be the cause of it. The documentary exposes how Al Gore, in his film Inconvenient Truth, deliberately reverses these figures to claim CO2 causes temperature change, when in fact the opposite is the case.”
Nauwkeurige bestudering van de precieze gegevens over de afgelopen 450.000 jaar van koolstofdioxide en methaan, verkregen uit ijskernen afkomstig van Antarctica en Groenland, onthult inderdaad dat de temperatuur in nauwe correlatie20 loopt met de concentraties CO2 en CH4. Maar het is onjuist om te stellen dat eerst de temperatuur steeg en circa 800 jaar daarna pas de concentratie koolstofdioxide. Deze opwarmingsperioden duurden tussen de 5.000 en 10.000 jaar (de afkoelingen circa 100.000 jaar) dus gedurende een meerderheid van de tijd (~90%) stegen temperatuur en concentratie koolstofdioxide simultaan29. Dit betekent dat dit wonderlijke archief van klimaatkundig bewijs toelaat dat CO2 als oorzaak fungeert maar tevens onthult dat het ook een effect (gevolg) kan zijn.
Snelle opwarming en langzame afkoeling, allemaal helemaal juist, maar ik snap niet goed wat je daaruit gaat afleiden. Waarom kun je dan zeggen dat dan gedurende 90% van de tijd CO2 en t° simultaan stijgen?
Onze huidige kennis van deze cycli is dat veranderingen in de orbitale eigenschappen (Milankovich27 en andere cycli28) verantwoordelijk waren voor grotere hoeveelheden zonneschijn in de zomer op het noordelijk halfrond. Dit is maar een kleine forcering, maar het zorgde voor de terugtrekking van landijs in het noorden met als gevolg een verandering in het albedo en zodoende een opwarmend terugkoppelingseffect bewerkstelligend. Circa 800 jaar nadat dit proces gestart is, beginnen de concentraties koolstofdioxide te stijgen en ook dit amplificeerde de opwarmende trend nog verder als een extra terugkoppelingsmechanisme.
Het CO2 gehalte is dus een gevolg van de opwarming en niet andersom… Je vergeet er wel bij te vertellen dat, nadat de CO2 begint vrij te komen, er nog steeds een grotere hoeveelheid zonneschijn is op het noordelijke halfrond, dus dat de opwarming nog verder doorgaat, juist door die extra zonneschijn en niet door het feit dat er CO2 is. Als er opeens weer minder zonneschijn komt, zal de aarde weer gaan afkoelen (zij het na een korte nawerkinsperiode, waarbinnen de CO2 nog wat warmte kan vasthouden, ook nadat een deel van die warmtebron is uitgevallen.
Die CO2 zorgt er enkel voor dat de toegestraalde warmte beter wordt vastgehouden op Aarde, en de CO2 is dus niet de echte oorzaak van de opwarming, het versterkt gewoon alles. Maar ik denk wel dat we daar ongeveer dezelfde mening over hebben.
Koolstofdioxide is dus niet de oorzaak van de opwarmingen, maar draagt hieraan bij en volgens de klimaattheorie en modelexperimenten is de forcering als gevolg van het versterkte c.q. verzwakte broeikaseffect de belangrijkste factor in de ultieme verandering. Eén ding dat dit zegt voor de toekomst is dat het zeer goed mogelijk is dat we nog meer uitstoot van natuurlijke CO2 zullen zien, waarbij we vooral moeten kijken naar de vrijkomst van koolstofdioxide uit de opwarmende oceanen, koolstof uit de opwarmende bodem en methaan vanonder de smeltende permafrost.
Recente onderzoeken lieten zien dat het dramatisch vrijkomen van grote hoeveelheden methaan vanop de zeebodem nog niet voor morgen zijn. Het blijkt dat de oceanen toch wel vrij goed zelfregulerend zijn en dat ze de CH4 best wel nog kunnen vasthouden.
Het is echter zeker een feit dat hiermee rekening gehouden moet worden, want dit kan het broeikaseffect idd wel versterken.
“If the Earth was laboring under an accelerated greenhouse effect caused by human produced CO2, the troposphere (the layer of the earth's atmosphere roughly 10-15km above us) should heat up faster than the surface of the planet, but data collected from satellites and weather balloons doesn't support this fundamental presumption.”
Het was al enige tijd dat satellietanalyses een afkoeling lieten zien, enige tijd geleden echter werden belangrijke calibratiefouten ontdekt31 in de analyses en na correctie blijken de gegevens wel degelijk opwarming te vertonen30. De fouten werden onder andere veroorzaakt doordat bleek dat de satellietwaarnemingen vooral de temperatuur in de bovenste helft van de troposfeer hadden opgepikt, waar ook conform de modellen de opwarming veel geringer zou zijn dan onderin de troposfeer. De verwachtingen van klimaatmodellen werden hiermee, na lange tijd volkomen niet in lijn te zijn geweest met de ogenschijnlijke juiste waarnemingen, alsnog bevestigd.
Persoonlijk vind ik dit het zwakste deel van je betoog. Eerst geven de satellieten een afkoeling, en na wegwerken van de kalibratiefouten geven ze opeens een opwarming. Het spijt me dat ik dat moet zeggen, maar dat lijkt me toch wel een beetje verdacht. Dat moeten wel gigantische kalibratiefouten geweest zijn.
Ik wil hier niemand beschuldigen van bedrog, maar ik ga daar toch eens verder naar zoeken op het internet, dit lijkt me immers een verdachte plotse ommekeer die maar al te goed in sommigen hun kraam past.
1. Eén jaar maakt toch nog geen mondiale opwarming?
Een dergelijk argument is het gevolg van onbekendheid met de werkelijke langjarige temperatuurreeksen en vraagt om de opsomming van een aantal simpele temperatuurfeiten.
- Elk jaar sinds 1917 is warmer geweest dan 19171
- De 20 warmste jaren gemeten zijn voorgekomen in de laatste 25 jaar1
- De vijfjarig gemiddelde mondiale temperatuur in 1910 was 0,8°C lager dan het vijfjarig gemiddelde in 20021
Je kan dan evengoed stellen dat de aarde terug moest keren vanuit de kleine ijstijd en dat die in het begin van 20ste eeuw nog aan het nazinderen was, waardoor het niet meer dan logisch is dat je met een alsmaar opwarmende aarde te maken hebt, daar ze terug naar dat ‘warme middeleeuwen’-niveau terug moest keren, en ze daar in het begin van de 20e eeuw nog niet was.
Dat de mens hier iets mee te zien heeft, zal ik echter zeker niet ontkennen, ik wil enkele wijzen op het feit dat de temperatuursevolutie van de voorbije eeuw mss grotendeels door de mens bepaald is maar zeker net helemaal.
2. In tegenstelling tot wat de computermodellen zeggen, is er eigenlijk geen concreet bewijs voor mondiale opwarming
Er zijn in feite talrijke vormen van concreet bewijs voor mondiale opwarming, in de eerste plaats natuurlijk de waargenomen temperatuur door thermometers op talrijke plekken op aarde1. Maar ook satellietwaarnemingen2, radiosondes3, bodemsedimenten4, waarnemingen van het afsmelten van gletsjers5, 6, het structurele afsmelten van zeeijs7, de stijging in de mondiale zeespiegel8, reconstructies van de temperatuur uit boomringen en bodemsedimenten9,10,11,12,13 en het feit dat de permafrost aan het smelten is14, dragen allemaal onafhankelijk van elkaar bij aan het beeld dat onze planeet gemiddeld gezien flink en grootschalig aan het opwarmen is.
Wie zegt dat onze planeet de afgelopen jaren niet opgewarmd is, kent er niks van, of wil er niks van kennen.
Er zijn immers idd feiten genoeg die de opwarming benadrukken, het ene feit al steviger dan het andere.
4. De huidige opwarming is toch onderdeel van een natuurlijke cyclus?
Dit argument is in wezen eigenlijk wel humoristisch, aangezien je het dan net zo goed ‘magie’ kan noemen. Natuurlijke cycli hebben vanzelfsprekend ook oorzaken. Hoewel het onweerlegbaar is dat er uiteraard ook diverse cycli en natuurlijke variaties zijn in het mondiale klimaat, zal eenieder die wil volhouden dat de huidige opwarming in zijn geheel of grotendeels natuurlijk is voor twee uitdagingen komen te staan: allereerst zal men één of meer verklarende natuurlijk mechanismen moeten vinden, aangezien de absentie daarvan zou betekenen dat er geen verandering is in de mondiale energiebalans. Dus natuurlijk of niet, we zullen de mysterieuze oorzaak moeten vinden. Ten tweede, een verdediger van de ‘natuurlijke oorzaak’-theorie zal moeten verklaren waarom een 30% toename in de concentraties van het op-twee-na belangrijkste broeikasgas op zichzelf geen verandering teweegbrengt in de mondiale temperatuur.
Da’s dan toch maar raar dat een stijging van het CO2 gehalte met 30% maar zo’n klein effect heeft, niet?
5. Tijdens het Middeleeuwse Klimaatoptimum was het net zo warm als nu
Feitelijk is er geen goed bewijsmateriaal waaruit blijkt dat het gedurende het Middeleeuwse Klimaatoptimum net zo warm was als nu. Regionaal is het mogelijk dat er plekken zijn geweest die vergelijkbare warmte hebben gekend als tegenwoordig, maar allediverse klimaatreconstructies9,10,11,12,13 zijn het erover eens dat het nu warmer is en dat de temperatuur sneller stijgt dan gedurende welke periode dan ook in de afgelopen tweeduizend jaar. O ja, over wijn afkomstig uit Engeland zou ik willen zeggen: zoek eens in de supermarkt of bij een erkende wijnhandel naar wijn uit de Camel Valley streek (Cornwall), deze schijnt erg smaakvol te zijn.
Lijkt me toch moeilijk om te gaan beweren dat het Middeleeuws Klimaatoptimum niet op z’n minst in de buurt kwam in vergelijking met de hedendaagse temperaturen. Warmer was het dan mss wel niet, maar veel kouder toch ook niet.
Van die wijn, dat lijkt me nu net een mooi bewijs dat het toen ongeveer (mss wat minder) warm was dan nu, of zie ik het helemaal verkeerd?
Groet, Timothy
Quote selectie